บทความสุขภาพ

การตรวจไขมันในเลือด (Lipid Profile) มีประโยชน์กว่าที่คุณคิด

บทความโดย: วันที่อัพเดท: 26 มีนาคม 2567
ตรวจไขมันในเลือด

“ไขมัน”
เป็นสารประกอบที่สำคัญในร่างกาย ที่ให้พลังงาน บำรุงสมอง ดูดซึมวิตามิน และให้ความอบอุ่นแก่ร่างกายให้มีอุณหภูมิสมดุลอยู่เสมอ แม้การได้สารไขมันจะเป็นประโยชน์ต่อร่างกาย หากได้รับในปริมาณเกินความจำเป็นอาจเป็นโทษแก่ร่างกายได้เช่นกัน
 
จึงทำให้การตรวจไขมันในเลือดเป็นเกณฑ์การพิจารณามวลไขมันร่างกายของมนุษย์มีมากน้อยแค่ไหน ระดับไหนควรต้องลดและเพิ่มปริมาณสารไขมันบ้าง แล้วการตรวจไขมัน ต้องงดอาหารไหม ช่วงวินิจฉัยไขมันในร่างกาย ใช้เครื่องในการวัดผลอะไร และมีวิธีลดไขมันอย่างไรบ้าง ทางโรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ จะพาผู้อ่านทำความเข้าใจการตรวจไขมันในเลือดได้ในบทความนี้

 



สารบัญบทความ


ทำความรู้จัก ‘ภาวะไขมันในเลือดสูง’

ภาวะไขมันในเลือดสูง คือ ภาวะผลตรวจไขมันในเลือดชนิด คอลเลสตอรอล (Cholesterol) และ ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) เกิดการอุดตันภายในทางเดินหลอดเส้นเลือดส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย ทำให้การขนส่งของเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และน้ำเลือดนั้น ไม่สามารถลำเลียงส่งไปยังส่วนอวัยวะภายในร่างกายเพื่อทำการหล่อเลี้ยงร่างกายได้เพียงพอ และไขมันบางส่วนที่ไม่ได้รับการย่อยสลายจากตับนั้น อาจรั่วไหลไปยังส่วนไตและถูกรองจนขับออกมาในรูปแบบของเสียสถานะของเหลวจากการตรวจปัสสาวะได้
 
ด้วยภาวะไขมันในเลือดสูง เป็นภัยเงียบที่ผู้ป่วยไม่สามารถเห็นสภาพอาการระบบการทำงานเส้นเลือดได้ด้วยตาเปล่า ดังนั้นการตรวจสุขภาพประจำปี เป็นสิ่งสำคัญในการตรวจไขมันในเลือดของร่างกายคุณได้อย่างชัดเจนว่า มวลไขมันปัจจุบันของคุณมีมวลสะสมอยู่ที่เท่าไหร่ เพื่อเป็นวินิจฉัยให้แพทย์แนะนำการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการควบคุมไขมันได้อย่างถูกต้อง 

 

สาเหตุของภาวะไขมันในเลือดสูง


จุดเริ่มต้นของภาวะไขมันในเลือดสูง คือพฤติกรรมการบริโภคของผู้ป่วย ที่เน้นทานอาหารที่มีไขมันที่ไม่ดีและไขมันเลวเข้าไปในปริมาณเกินความจำเป็นต่อร่างกายมากเกินไป ทำให้พบไขมันชนิดอื่น ๆ จากการตรวจคอเลสเตอรอลและการตรวจตรวจไตรกลีเซอไรด์ในไขมันองค์ประกอบหลักของร่างกายนั้น เกิดการล้นจนเป็นภาวะไขมันอุดตันในเส้นเลือดในที่สุด 
 
อีกทั้งการไม่ออกกำลังกาย เป็นหนึ่งปัจจัยที่การเผาผลาญพลังงานในร่างกายได้ และก่อให้เกิดไขมันสะสมอีกด้วย รวมถึงกรรมพันธุ์ของครอบครัวที่มีปัญหาการผลิตฮอร์โมนในการแปลงสภาพไขมันเป็นพลังงานเสื่อมสภาพ มีผลตรวจเบาหวานและไทรอยด์ เป็นต้น
 

วิธีสังเกตอาการ


การสังเกตเพื่อตรวจไขมันในเลือดแบบเบื้องต้น ผู้ป่วยจะมีอาการจุกเสียด แน่นบริเวณหน้าอก หายใจไม่ทั่วท้อง ส่งผลไปถึงอาการใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ ลักษณะทางด้านกายภาพมือเท้าสั่น เหนื่อยง่าย วินเวียนศีรษะ หน้ามืดและหมดสติชั่ววูบได้ 
 
หากละเลยการตรวจไขมันในร่างกาย อาจทำให้เกิดไขมันสะสมจนก่ออันตรายต่อระบบร่างกายให้เกิดโรคแทรกซ้อน และมีความเสี่ยงสูงที่ภาวะไขมันอุดตันนี้คร่าชีวิตผู้ป่วยได้ หากใครมีลักษณะอาการดังกล่าวบ่อย ๆ ควรทำการตรวจไขมันในเลือดโดยเร็วที่สุด  

การตรวจไขมันในเลือด (Lipid Profile)


ตรวจไขมันในเส้นเลือด ราคา

การตรวจไขมันในเลือด หรือ การตรวจ Lipid Profile คือ การเช็คระดับไขมันทุกส่วนประกอบของเส้นเลือดในร่างกายทั้งหมด เช่น ไขมันชนิดคอเลสเตอรอล  ไตรกลีเซอไรด์ ไขมันชนิดเลว และไขมันชนิดดี  มีการไหลเวียนที่ปกติหรือมีปริมาณการอุดตันในหลอดเลือดมากน้อยแค่ไหน 

เพื่อนำผลการตรวจระดับไขมันในเลือดไปวินิจฉัยภาวะโรคแทรกซ้อนที่เกิดจากภาวะขาดเลือดเช่น โรคหัวใจ (Heart disease)  และภาวะไขมันในหลอดเลือดสูงจาเกิดการอุดตันอย่าง โรคหลอดเลือดตีบตัน  (Arteriosclerosis) ที่เป็นโรคแทรกซ้อนยอดนิยมของคนไทย ให้ได้รับการติดตามรักษาอย่างใกล้ชิด


การตรวจไขมันในเลือด ตรวจอะไรบ้าง


ตรวจคอเลสเตอรอล
 

1. คอเลสเตอรอล (Cholesterol)


คอเลสเตอรอล (Cholesterol) คือไขมันชนิดหนึ่งที่เป็นส่วนประกอบสำคัญในผนังเซลล์ทุกส่วนของอวัยวะภายในร่างกายทั้งหมด และเป็นไขมันที่ประกอบในน้ำดีในตับ สำหรับย่อยสลายสารไขมันอีกด้วย ปริมาณของคอเลสเตอรอลจะเพิ่มหรือลดลง ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยบริโภคอาหารที่มีสารคอเลสเตอรอลมากน้อยแค่ไหน เช่น เนื้อสัตว์ติดมัน หนังสตว์ เครื่องในสัตว์ ไข่ นม และสัตว์ทะเลปลา กุ้ง ปู เป็นต้น
 
หากตรวจไขมันในเลือดและพบว่าปริมาณการตรวจ Cholesterol มีมากเกินความต้องการของร่างกาย ไขมันส่วนเกินนี้จะเกาะกลุ่มบริเวณผนังหลอดเลือดจนเกิดเส้นเลือดอุดตัน นำไปสู่ภาวะขาดเลือดอย่างโรคหลอดเลือดแดงแข็ง โรคหัวใจ  และโรคหลอดเลือดสมองอุดตันได้
 

2. ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride)


ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) คือ ไขมันที่ร่างกายเกิดจากการสังเคราะห์ภายในตับ ปริมาณของไตรกลีเซอไรด์ จะเพิ่มหรือลดลง ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยบริโภคอาหารที่่เป็นไขมันแท้โดยตรง และสารอาหารที่มีน้ำตาลประกอบสูง เช่น แอลกอฮอลล์ เครื่องดื่มผสมน้ำตาล น้ำมัน แป้ง ผลไม้รสหวานจัด เนยในส่วนประกอบของหวาน เป็นต้น
 
หากตรวจไขมันในเลือดและพบว่าปริมาณการตรวจ Triglyceride มีมากเกินความต้องการของร่างกาย ไขมันส่วนเกินนี้จะเกาะกลุ่มเนื่อเยื่อภายในส่วนของอวัยวะภายในร่างกายจนพอกพูน นำไปสู่ภาวะไขมันสะสมอย่างโรคไขมันเกาะตับ โรคอ้วน โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และมะเร็งเต้านม
 

3. ไขมันชนิดเลว (Low Density Lipoprotein: LDL)


ไขมันชนิดเลว (Low Density Lipoprotein: LDL) คือ สารไขมันที่เป็นตัวนำเลี้ยงคอเลสเตอรอลพัดพาไปสู่อวัยวะภายในร่างกายต่าง ๆ ปริมาณของไขมันเลวจะเพิ่มหรือลดลง ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยบริโภคอาหารที่่มีสารไขมันเลวมากน้อยแค่ไหน เช่น น้ำมันจากสัตว์ กะทิ เนย ครีมเทียม มาการีน และมันฝรั่งทอด เป็นต้น
 
หากตรวจไขมันในเลือดและพบว่าปริมาณไขมันชนิดเลวฃ มีมากเกินความต้องการของร่างกาย ไขมันส่วนเกินนี้จะเกาะกลุ่มตามผนัวเส้นเลือดไปทั่วตามร่างกายจนท่อนำเลียงเลือดอุดตัน นำไปสู่ภาวะเส้นหลอดเลือดตีบตัน 
 

4. ไขมันชนิดดี (High Density Lipoprotein: HDL)


ไขมันชนิดดี (High Density Lipoprotein: HDL) คือ สารไขมันที่เป็นท่อนำเลียงไขมันจากอวัยวะภายในและกรดไขมันทั้งหมด นำไปสู่การย่อยสลายที่อวัยวะส่วนตับและผลิตน้ำดีออกมา อีกทั้งไขมันดีจะช่วยกีดกันไขมันเลวจากการสะสมในบริเวณหลอดเลือดแดงอีกด้วย อาหารที่มีส่วนประกอบไขมันชนิดดี เช่น เนื้อปลาที่มีกรดไขมันสูง ชีส ไข่เต็มฟอง อะโวคาโด และดาร์ดช็อกโกแลต เป็นต้น
 

ใครที่ควรเข้ารับการตรวจไขมันในเลือด

บุคคลที่ควรได้รับการตรวจไขมันในเลือด มีดังนี้

  • ชายและหญิงอายุ 35 ปีขึ้นไป
  • บุคคลที่เสพสารเสพติดอย่างสูบบุหรี่ และดื่มแอลกอฮอล์บ่อย
  • กรรมพันธ์จากคนในครอบครัวที่มีประวัติ โรคหัวใจ ไทรอยด์ และไขมันในเลือดสูง
  • บุคคลที่มีดัชนีมวลน้ำหนักจากการคํานวณค่า BMI (Body Mass Index) ที่สูงกว่าตามมาตรฐาน
  • บุคคลที่แสดงอาการผิดปกติทางกายภาพเช่น แน่นหน้าอก หน้ามืด ใจสั่น วินเวียนศีรษะร่วมติดต่อกัน

การเตรียมตัวก่อนตรวจไขมันในเลือด


ตรวจไขมันในเลือดด้วยตัวเอง

ทางแพทย์จะใช้การเจาะเลือดตรวจไขมันไปวิเคราะห์ไขมันชนิดต่าง ๆ เพื่อวินิจฉัยสภาพมวลไขมันของผู้ป่วยในปัจจุบัน จึงมีวิธีการแนะแนวผู้ป่วย สำหรับตรวจไขมันในเลือด เตรียมตัวมีดังนี้

  • ก่อนตรวจไขมันในเลือด 3 สัปดาห์ ให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารตามปกติ
  • ดื่มน้ำเปล่า และงดดื่มเครื่องดื่มประกอบสาร คาเฟอีน แอลกอฮอร์ และน้ำเกลือแร่ ก่อนวันตรวจไขมันในเลือด 1 วัน
  • สวมใส่เสื้อผ้าที่โปร่ง สบาย สำหรับการถกแขนเสื้อเพื่อเจาะเลือดได้สะดวก
  • วันนัดตรวจไขมันในเลือด งดอาหารกี่ชั่วโมงนั้น ให้ผู้ป่วยอดอาหารและดื่มน้ำเปล่า 12 ชั่วโมงก่อนตรวจไขมันในเลือด ในกรณีสำหรับการตรวจไขมันชนิดไตรกลีเซอไรด์
  • หากเป็นการหาไขมันชนิด Cholesterol  ผู้ป่วยไม่จำเป็นต้องอดอาหารสามารถมาโรงพยาบาลแล้วเตรียมรอเจาะเลือดได้เลย

ขั้นตอนการตรวจไขมันในเลือด


วิธีตรวจไขมันในเลือด

ลำดับวิธีตรวจไขมันในเลือดแต่ละขั้นตอน มีดังนี้

  1. ผู้ป่วยนั่งและหลังตัวตรงและยื่นแขนสำหรับการเจาะเลือดในไขมัน
  2. แพทย์จะทำการใช้เข็มรูเล็กเจาะเลือดในเส้นเลือดดำในบริเวณแขนของผู้ป่วย
  3. หากทำการเจาะเลือดที่นิ้ว แพทย์จะทำการเจาะด้านข้างของนิ้วกลาง หรือนิ้วนาง แล้วใช้สำลีชุบแอลกอฮอล์ภายหลัง
  4. เลือดที่ถูกดูดจะถูกกักเก็บในหลอดทดลอง แพทย์จะนำหยดเลือดหยดลงเครื่องตรวจระดับไขมันในเลือด
  5. ผู้ป่วยรอฟังผลลัพธ์หลังจากการรตรวจไขมันในเลือดเสร็จเรียบร้อย

ผลตรวจระดับไขมันในเลือด

​การอ่านค่าไขมันในเลือด เป็นการตรวจเช็คไขมันทุกชนิดในร่างกายของผู้ป่วยให้ทราบว่า ผลตรวจไขมันในเลือดทั่วทั้งร่างกายอยู่ระดับเกณฑ์ไหนบ้าง โดยแบ่งระดับเป็น 3 รูปแบบดังนี้
  

ชนิดไขมันในเลือด
ระดับไขมันเกณฑ์มาตรฐาน ระดับไขมันเกณฑ์สูง-ต่ำกว่ามาตรฐาน ระดับไขมันเกณฑ์ที่เสี่ยงต่อสุขภาพ
ไขมันคอลเลสตอรอลชนิดดี (HDL) 60
Ml/dL.
35-45
Ml/dL.
< 35
Ml/dL.
ไขมันคอลเลสตอรอลชนิดเลว (LDL) 60-130
Ml/dL.
130-159
Ml/dL.
160-189
Ml/dL.
ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) < 150
Ml/dL.
150-199
Ml/dL.
200-499
Ml/dL.
ปริมาณไขมันทั้งหมด < 200
Ml/dL.
200-239
Ml/dL.
240
Ml/dL.

 


วิธีรักษาไขมันในเลือดสูง


เจาะเลือดตรวจไขมัน

วิธีรักษาไขมันในเลือดสูงแบบเบื้องต้น ทางแพทย์จะให้ยาลดสารไขมันในเส้นเลือด เพื่อลดความเสี่ยงการเกิดโรคแทรกซ้อนจากไขมันเกินความต้องการของร่างกาย 

โดยยาสำหรับรักษาภาวะไขมันในเลือดสูงนิยมเป็นยาประเภท 3 กลุ่มได้แก่

  • ยากลุ่มสแตติน (Statins) มีคุณสมบัติลดระดับคอเลสเตอรอลชนิดเลว ในเลือด
  • ยากลุ่มไฟเบรต (Fibrates หรือ Fibric Acid Derivatives) ยากลุ่มกรดนิโคตินิก (Nicotinic Acid) และยากลุ่มอะนาล็อก (Analogue) มีคุณสมบัติลดระดับไตรกลีเซอไรด์และคอลเลสตอรอลในเลือด
  • กลุ่มยาต้าน HIV  ในกลุ่มโปรตีเนสอินฮิบิเตอร์ (Protease Inhibitor) เช่น เจ็มไฟโบรซิล (Gemfibrozil) ไซโคลสปอริน (Cyclosporine)

นอกจากการทานยาแล้ว ผู้ป่วยสามารถปรับพฤติกรรมในกิตวัตรประจำวันที่ลดความเสี่ยงจากการเพิ่มปริมาณไขมันในร่างกายด้วยการทานอาหารประเภทโปรตีน และกินอาหารคลีนมากขึ้น หลีกเลี่ยงการปรุงอาหารที่ใช้ส่วนประกอบเป็นน้ำมันสัตว์ และงดของกินจุกจิกอย่างขนมเค้ก ดื่มน้ำเปล่า 

พักผ่อนให้เพียงพอ พร้อมออกกำลังกายลดไขมันร่างกายฝนการเผาพลาญมากขึ้น อีกทั้งหมั่นตรวจไขมันในเลือดเพื่อติดตามปริมาณไขมันในร่างกายอย่างสม่ำเสมอ


วิธีดูแลตัวเองเมื่อมีภาวะไขมันในเลือดสูง


ตรวจไขมันในเลือด งดอาหาร

วิธีดูแลตัวเองเมื่อไขมันในเลือดสูง มีดังนี้

  • รับประทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
  • เลือกอาหารที่เพิ่มสารอาหารที่มีประโยชน์แก่ร่างกาย
  • เลือกวิธีการปรุงอาหารเป็นนึ่ง ต้ม ตุ๋ม อบ แทนการทอดด้วยน้ำมัน
  • บริหารการออกกำลังกายเพื่อกระตุ้นไขมันได้รับการเผาพลาญอย่างน้อย 30-45 นาทีต่อวัน
  • หมั่นตรวจชั่งน้ำหนักเพื่อควบคุมมวลร่างกายให้อยู่ในเกฑณ์ปกติ
  • ตรวจไขมันในเลือดด้วยตัวเองตลอดช่วงการปรับพฤติกรรมทุก 1 เดือนต่อครั้ง

ข้อสรุป

การตรวจไขมันในเลือด เป็นการตรวจเช็คภาวะไขมันในกระแสเส้นเลือดของตามทั่วร่างกาย มีมากน้อยแค่ไหน เพื่อหลีกเลี่ยงโรคแทรกซ้อนจากไขมันอุดตันภายในเส้นเลือดในอนาคต ทางแพทย์ขอแนะนำการตรวจสุขภาพประจำปีของทางโรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ ภายใต้การปฎิบัติของแพทย์มืออาชีพ และพร้อมรายงานผลของระดับไขมันแต่ละชนิดภายในร่างกายทันที โดยติดต่อสอบถามได้ที่ Line @samitivejchinatown หรือเบอร์ 02-118-7893 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
 

แอดไลน์ สมิติเวช ไชน่าทาวน์


เอกสารอ้างอิง

Mayo Clinic Staff (2021, May 15).  Cholesterol test
 mayoclinic
https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/cholesterol-test/about/pac-20384601

Hoffman,M (2021, May 18). Cholesterol Testing and the Lipid Panel
webmd
https://www.webmd.com/cholesterol-management/guide/tests-for-high-cholesterol-lipid-panel

Clinic medical professional (2021, Nov 11). 12 Lipid Panel
 clevelandclinic
https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/17176-lipid-panel

บทความและสุขภาพอื่นที่น่าสนใจ
pdpa-icon

เราใช้คุกกี้เพื่อเพิ่มประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ แสดงเนื้อหาให้ตรงกับความสนใจ รวมถึงเพื่อวิเคราะห์การเข้าใช้งานเว็บไซต์และทำความเข้าใจว่าผู้ใช้งานมาจากที่ใด คุณสามารถเลือกตั้งค่าความยินยอมการใช้คุกกี้ได้ นโยบายความเป็นส่วนตัว​ (Privacy Policy)​