บทความสุขภาพ

รู้จักแสงสีฟ้า (Blue Light) ภัยเงียบทำร้ายดวงตา เป็นอันตรายอย่างไร

บทความโดย: วันที่เผยแพร่: 26 มีนาคม 2567 วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569

แสงสีฟ้าคือ

“แสงสีฟ้า” จัดเป็นภัยร้ายเงียบต่อสายตาของมนุษย์เป็นอย่างมาก เพราะหากดวงตาของคุณทำการจดจ้องกับแสงสีฟ้าโดยไม่มีตัวกรองคัดแสงใด ๆ ส่งผลให้กล้ามเนื้อในดวงตาของคุณมีภาวะอาการตาล้า ตามัว และสร้างความระคายเคืองแก่ดวงจนเกิดเป็นแผลในนัยส์ตาได้ นำไปสู่อายุของดวงตาเสื่อมสภาพการมองเห็นก่อนวัย 

เพื่อป้องกันแสงสีฟ้าสร้างผลกระทบแก่ดวงตา ที่นำปัญหาภาวะค่าสายตาแก่ผู้ผ่วยในชีวิตประจำวันได้ ทางทีมแพทย์ได้จัดบทความความรู้แสงสีฟ้า และวิธีป้องกันแสงสีฟ้าแก่ผู้ป่วยได้ในบทความนี้
 


สารบัญบทความ
 


แสงสีฟ้า (Blue Light) คืออะไร

แสงสีฟ้า หรือ Blue Light คือ คลื่นพลังงานแสงสีฟ้าธรรมชาติที่แตกแยกออกมาจากรังสียูวี (Ultra violet) ธรรมชาติที่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า และแสงสีฟ้าสามารถหาเจอได้จากสิ่งประดิษฐ์ที่มนุษย์สร้างขึ้นมาเองอีกด้วย
 


แสงสีฟ้ามีที่มาจากอะไร

1. แสงสีฟ้าจากแหล่งธรรมชาติ

 


นอกจากแสงสีฟ้าหาได้จากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์แล้ว ยังสามารถหาต้นกำเนิดแสงสีฟ้าได้จากธรรมชาติอีกด้วย เช่น แสงดวงอาทิตย์ที่ผ่านชั้นบรรยกาศ มีพลังงานสูงแต่ระยะของคลื่นสั้น จึงเกิดการประทะระหว่างโมเลกุลของน้ำและอากาศจนกระจายฟุ้งออกทั่วท้องฟ้าในยามกลางวัน จึงทำให้ผู้คนมองเห็นท้องฟ้าเป็นสีฟ้านี่เอง
 

2. แสงสีฟ้าจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

 


แสงสีฟ้าที่เกิดจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทุกชนิดที่มนุษย์สร้างขึ้น ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์จอสัมผัสอย่าง สมาร์ทโฟน อุปกรณ์ทัชสกีนรูปแบบต่าง ๆ หรือแม้กระทั่งหลอดไฟฟ้า ซึ่งความเข้มของแสงสีฟ้าแต่ละอุปกรณ์จะมีปริมาณความหนาแน่นแตกต่างกันออกไป


อันตรายของแสงสีฟ้าต่อดวงตา

ภัยอันตรายจากแสงสีฟ้า คือ ไม่ว่าจะเป็นแสงสีฟ้า จากโทรศัพท์ หรือจอจากอุปกรณ์ทัชสกีนและแสงสีฟ้าธรรมชาติ สามารถสร้างคลื่นพลังงานสูงต่เซลล์ภายในเลนส์ตา โดยเฉพาะส่วนจอตา (Retina) ที่ทำหน้าที่เป็นรูรับแสงแล้วส่งภาพไปยังจุดภาพชัด (Macula) เสื่อมสภาพการส่งภาพไปยังส่วนประสาทตาได้ไม่มีประสิทธิภาพ 

ทำให้การมองเห็นผู้ป่วย มองเห็นภาพเบลอ ตามัว มองเห็นไม่ชัด ไม่สามารถปรับรูม่านแสงชั่วขณะได้ ดวงตาอาจต้องใช้เวลาในการปรับแสงสักพักเพื่อให้รูรับแสงปรับตัวกับแสงตามสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม
 


แสงสีฟ้าก่อให้เกิดภาวะใดได้บ้าง

โดยทั่วไป แสงสีฟ้าเป็นสิ่งที่เป็นอันตรายต่อดวงตาที่ก่อให้เกิดภาวะ 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่
 

1. โรคจอประสาทตาเสื่อม

 

แสงสีฟ้าจากหน้าจอ


โรคจอประสาทตาเสื่อม (Macular Degeneration) เกิดขึ้นจากภาวะจอตาบวมและจุดภาพชัด (Macula) รับคลื่นพลังงานแสงสีฟ้าจากหน้าจอ โดยไม่ได้ใช้อุปกรณ์อย่างแว่นกรองแสงสีฟ้าถนอมดวงตาไว้ 

จึงทำให้เกิดการเสื่อมสภาพการส่งสัญญาณการมองเห็นไปยังส่วนเส้นประสาทตา เกิดอาการตามัว การมองเห็นเสื่อมสภาพไปเรื่อย ๆ เช่น เห็นภาพสีเพี้ยนมองไม่ชัด  ตาไม่สู้แสง เห็นจุดดำตรงกลางภาพ หากไม่ได้รับการรักษาอาจทำให้ตาบอดได้ในที่สุด
 

2. อาการตาล้า ตาแห้ง

 

แสงสีฟ้าจากคอม


อาการตาล้า (Asthenopia) และตาแห้ง (Dry Eyes) เกิดขึ้นจากการจดจ้องคอมพิวเตอร์ที่มีรังสี UV คลื่นแสงสีฟ้าที่มีความเข้มข้นสูง สร้างผลข้างเคียงให้เกิดการคันตาและตาแดงร่วมด้วย หากปล่อยทิ้งอาการดังกล่าว อาจนำไปสู่ภาวะผิวกระจกตาอับเสบพร้อมกับรอยแผลบนกระจกตาได้ อีกทั้งพื้นผิวกระจกตามีความขรุขระส่งผลให้เกิดความระคายเคืองแก่ดวงตา สร้างความรำคาญแก่ผู้ป่วยในขณะใช้สายตาในชีวิตประจำวัน
 

3. ผลกระทบต่อการนอนหลับ

 


ผลกระทบต่อการนอนหลับ (Insomnia) การได้รับคลื่นพลังงานแสงสีฟ้ามากเกินไป มีผลต่อ นาฬิกาชีวิต (Circadian rhythm) ของระบบทำงานภายในร่างกายแต่ละบุคคลเปลี่ยนไป แสงสีฟ้าจากหน้าจอทำให้ต่อมไพเนียล(Pineal gland) ที่สร้างฮอรโมนเมลาโทนิน (Melatonin) จากสมองน้อยลง สร้างผลกระทบให้ผู้ป่วยนอนไม่หลับ และหลับไม่สนิท


แสงสีฟ้าก็มีข้อดีเช่นกัน

แสงสีฟ้ามีข้อดีดังนี้
- เป็นแสงที่ช่วยปรับสภาวะทางอารมณ์ให้ตื่นตัว กระปรี้กระเปร่า และโฟกัสในสิ่งที่ทำได้อย่างกระฉับกระเฉง
- แสงสีฟ้าช่วยปรับสมองมีความจำที่ดีขึ้น เมื่อมีการเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ สามารถเข้าใจได้ง่าย
- เป็นแสงสีฟ้าที่ช่วยบรรเทาโรคซึมเศร้า(Depression) และโรคอารมณ์ตามฤดูกาล (SAD)


วิธีปกป้องดวงตาจากแสงสีฟ้า

1. ใช้แว่นกรองแสงสีฟ้า

 

แว่นกรองแสง


การเลือกใช้เลนส์กรองแสงสีฟ้า สามารถช่วยลดภาระการใช้งานดวงตาได้เบาลง กล้ามเนื้อที่ใช้ในการเพ่งมองผ่านดวงตาลดความตึงเครียดลง และลดอาการอักเสบ ที่นำไปสู่ภาวะตาแดงได้

นอกจากนี้ผู้ป่วยสามารถเลือกคุณภาพของเลนส์ตัดแสงสีฟ้า ให้เหมาะตามปัจจัยดังนี้

- เลือกร้านตัดแว่นที่มีแบบผลสเปกตรัมสำหรับป้องกันแสงสีฟ้าที่มีประสิทธิภาพสูง โดยวิธีทดสอบแว่นกรองแสงสีฟ้า เลนส์ควรมีคุณสมบัติป้องกันแสงสีฟ้าได้ถึง 10-65%

- ในกรณีที่ร้านตัดแว่นไม่มีผลสเปกตรัมในการวัดผลคุณภาพของเลนส์ การใช้แผนภูมิ RGB เป็นหลักในการคัดกรองคุณภาพการป้องกันแสงสีฟ้าได้

- การทดสอบเม็ดสีของเลนส์ โดยสวมแว่นไปทางวัตถุที่สว่างและขาว หากเลนส์สามารถกรองแสงสีฟ้าได้ ลักษณะสีของเลนส์กรองแสงจะเปลี่ยนเป็นเนื้อผิวสีโทน warm light

- การกรองแสงสีฟ้าด้วยวิธีสะท้อนแสงของเลนส์ สามารถดูประสิทธิภาพการเลนส์นั้นสามารถสะท้อนแสงสีฟ้าได้เต็มที่หรือไม่ หากเลนส์ไม่สามารถสะท้อนแสงสีฟ้าได้ แสดงว่าเลนส์คู่นั้นไม่มีประสิทธิภาพในการต้านทานคลื่นแสงสีฟ้าได้เท่าที่ควร
 

2. ปรับความสว่างแสงหน้าจอให้พอดี

 


ควรปรับระดับแสงจากหน้าจอเป็นสีแนวโทน Warm light ให้สอดคล้องกับแสงสว่างในห้องของผู้ใช้ให้พอดี หากทำงานเวลากลางคืน ควรเปิดโคมไฟแสงสีขาวคู่กับหน้าจอคอม
 

3. ใช้หลักการพักสายตา 20-20-20

 


การถนอมสายตาโดยใช้กฎ 20-20-20 เพื่อพักดวงตาที่ได้รับรังสีแสงสีฟ้าจากคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน หรือการทำกิจกรรมอื่น ๆ ที่ใช้สายตาจดจ้องมากเกินไป มีวิธีเริ่มต้นคือ การหลับตา หรือมองออกไปยังทิวทัศน์มุมอื่น ๆออกไปประมาณ 20 วินาที ในระยะอย่างน้อย 20 ฟุต ในทุก ๆ 20 นาทีในขณะทำกิจกรรม
 

4. ติดฟิล์มกรองแสงที่หน้าจอ

 


ฟิล์มกรองแสงจอคอม ช่วยป้องกันแสงสีฟ้าที่มีคลื่นรังสี UV พลังงานสูงแก่ดวงตาของผู้ใช้ได้สูง ลดภาวะอาการตาล้า สายตามัว และตาเบลอ จากการจ้องจอนานๆ และชะลออายุดวงตาให้สามารถใช้งานได้นานมากขึ้น อีกทั้งฟิล์มกรองแสงสีฟ้าสามารถช่วยลดภาระการปรับตัวโฟกัสสายตาจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่งได้
 

5. ใช้น้ำตาเทียมช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น

 


น้ำตาเทียม(Artificial tears) เป็นสารมีมีคุณสมบัติคล้ายคลึงกับน้ำตาธรรมชาติ ช่วยหล่อลื่นและเพิ่มความชุ่มชื่นแก่ดวงตา บรรเทาอาการตาล้า ตาแห้ง จากการปะทะแสงสีฟ้าในจอคอม ให้หายอาการตาล้า บรรเทาความระคายเคืองในดวงตาให้ทุเลาลงได้
 

6. ตรวจสุขภาพดวงตาเป็นประจำ

 


บุคคลที่ประกอบอาชีพเกี่ยวกับการใช้คอมพิวเตอร์เป็นระยะเวลานาน เช่น พนักงานออฟฟิศ ฟรีแลนด์สายงานดิจิตอล โปรแกรมเมอร์ และอาชีพอื่น ๆ เกิดภาวะอาการตาล้าสะสมจากการจดจ้องหน้าจอคอมมากเกินไป 

หรือบุคคลที่มีภาวะสายตาสั้นอยู่แล้ว และบุคคลที่มีอายุ 40 ปีเป็นต้นไปที่เริ่มมีอาการสายตายาวเริ่มต้น สามารถทำการนัดตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อดูสภาพการทำงานของดวงตาปัจจุบัน พร้อมให้คำแนะนำวิธีถนอมสายตาจากแสงสีฟ้า อย่างการสวมใส่แว่นที่มีเลนส์กรองแสงสีฟ้า  และการให้ยาบำรุงสายตาแก่ผู้ป่วย เป็นต้น


ข้อสรุป

สาเหตุของแสงสีฟ้าที่กล่าวมาข้างต้น ผู้ที่มีอาการตาล้าระยะเริ่มต้นควรหมั่นดูแลบำรุงสายตา และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการมองเห็นของดวงตาทั้งสองคู่อย่างสม่ำเสมอ เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาอาการทางสายตา และโรคแทรกซ้อนทางดวงตาที่มีผลกระทบต่อการมองเห็นได้ในอนาคต  หากผู้ป่วยมีอาการผิดปกติทางด้านสายตาสามารถติดต่อสอบถามกับทีมจักษุแพทย์เฉพาะทางเพื่อนัดตรวจสายตาที่โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ได้ที่ Line @samitivejchinatown หรือเบอร์ 02-118-7893 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
 


แอดไลน์ สมิติเวช ไชน่าทาวน์

แพทย์ประจำศูนย์

นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา
บทความและสุขภาพอื่นที่น่าสนใจ