รู้จักตากุ้งยิง มีอาการอย่างไร เกิดจากสาเหตุใด พร้อมวิธีรักษา
บทความโดย: seoteam seoteam
วันที่เผยแพร่: 4 เมษายน 2569
วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569
ตากุ้งยิง เป็นปัญหาสุขภาพดวงตาที่พบได้บ่อยในทุกช่วงวัย หลายคนเคยมีประสบการณ์ตาเป็นกุ้งยิง แล้วเกิดอาการบวมแดง เจ็บ หรือมีตุ่มเล็ก ๆ บริเวณเปลือกตา ซึ่งอาจทำให้รู้สึกรำคาญตาและส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้ แม้ว่าตากุ้งยิงจะเป็นภาวะที่มักหายได้เอง แต่การรู้จักอาการตากุ้งยิง สาเหตุ และวิธีรักษาตากุ้งยิงอย่างเหมาะสม จะช่วยให้หายเร็วขึ้นและลดโอกาสเกิดซ้ำได้
KEY TAKEAWAY
- ตากุ้งยิง (Hordeolum) เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียและการอุดตันของต่อมไขมันบริเวณเปลือกตา ทำให้เกิดตุ่มนูนแดงและมีอาการปวด
- ตากุ้งยิงมักมีอาการระคายเคืองตา มีตุ่มบวมแดงในเปลือกตาบนหรือล่าง และอาจมีหนองไหลออกจากตุ่ม
- การประคบร้อนและรักษาความสะอาดดวงตา เป็นวิธีรักษาตากุ้งยิงด้วยตัวเองที่ช่วยให้อาการดีขึ้น
- หากอาการรุนแรงหรือไม่หาย อาจต้องใช้ยาหรือผ่าตากุ้งยิงโดยแพทย์
- การป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นตากุ้งยิงซ้ำ ควรดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล ล้างมือให้สะอาด และทำความสะอาดเครื่องสำอางบริเวณดวงตาอย่างหมดจด
สารบัญบทความ
ตากุ้งยิง (Hordeolum) คือการอักเสบของต่อมน้ำมันที่อยู่บริเวณขอบตา ซึ่งมักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่เข้าไปอุดตันในรูขุมขนหรือต่อมน้ำมันต่าง ๆ รอบดวงตา โดยลักษณะอาการของตากุ้งยิงจะมีตุ่มแดงบวมเล็ก ๆ ที่อ่อนไหวต่อการสัมผัสและยังรู้สึกเจ็บอยู่ตลอดเวลา ในบางเคสอาจมีหนองหรือของเหลวสีเหลืองไหลออกมาร่วมด้วย
การทำความเข้าใจถึงสาเหตุของตากุ้งยิงว่าเกิดจากอะไร จะช่วยให้เราสามารถป้องกันและดูแลดวงตาได้อย่างเหมาะสม โดยปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดอาการตาบวมและตากุ้งยิงมีดังนี้
- การติดเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus หรือ Staphylococcus epidermidis ที่เป็นสาเหตุหลักของการอักเสบ
- ตากุ้งยิงเกิดจากการอุดตันของต่อมไขมัน
- การสัมผัสหรือขยี้ตาด้วยมือที่ไม่สะอาด ทำให้เชื้อโรคเข้าสู่ต่อมไขมัน และเกิดตากุ้งยิง
- การแต่งหน้าหรือใช้เครื่องสำอางที่ไม่สะอาด โดยเฉพาะอายไลเนอร์และมาสคาร่า
- ความเครียดและการนอนหลับไม่เพียงพอ ซึ่งส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย
- การใช้คอนแทคเลนส์ที่ไม่ถูกสุขลักษณะ หรือมีการดูแลรักษาที่ไม่เหมาะสม
- โรคเบาหวานหรือภาวะที่ทำให้ภูมิคุ้มกันลดลง ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ
ตากุ้งยิงสามารถแบ่งออกได้ตามตำแหน่งที่เกิดขึ้นและลักษณะของอาการ เพื่อให้ง่ายต่อการวางแผนรักษาตากุ้งยิง โดยแบ่งเป็น 2 ประเภทหลักดังนี้
- ตากุ้งยิงชนิดภายนอก (External Hordeolum) : เกิดจากการอักเสบของต่อม Zeis หรือ Moll บริเวณโคนขนตา เห็นเป็นตุ่มหนองชัดเจนที่ขอบตา มักหายได้เองเมื่อหนองแตกออกใน 7-10 วัน
- ตากุ้งยิงชนิดภายใน (Internal Hordeolum) : เกิดจากการอักเสบของต่อม Meibomian ภายในหนังตา ส่วนใหญ่เป็นตากุ้งยิงไม่มีหัว มักบวมลึกและปวดกว่า ต้องใช้เวลานานกว่าจะหาย
ตากุ้งยิง อาการมักเริ่มต้นจากความรู้สึกระคายเคืองเล็กน้อยบริเวณขอบตา ก่อนจะพัฒนาเป็นตุ่มบวมแดง โดยอาการที่พบบ่อย ได้แก่
- มีตุ่มนูนแดงเกิดขึ้น อาจเป็นตุ่มที่ขอบตาล่างหรือเปลือกตาบน และอาจมีหนองไหล
- รู้สึกเจ็บหรือปวดเมื่อสัมผัสบริเวณที่บวม
- ระคายเคืองในตา หรือรู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมติดอยู่ในตา
- มีอาการตาแดง ไวต่อแสง น้ำตาไหลผิดปกติ และอาจมีขี้ตาเกรอะกรัง
- หากตากุ้งยิงใหญ่มาก อาจทำให้หนังตาบวมและปิดตาไม่สนิท
หลายคนมักสงสัยว่าตากุ้งยิงกี่วันหาย? โดยทั่วไปมักใช้เวลาประมาณ 7–10 วัน หากเป็นไม่รุนแรงและดูแลอย่างเหมาะสม ซึ่งหลายกรณีสามารถหายเองได้ แต่การดูแลที่ถูกต้อง เช่น ประคบร้อนหรือรักษาความสะอาด จะช่วยให้ตากุ้งยิงรักษาได้เร็วขึ้น แต่หากตากุ้งยิงไม่ดีขึ้นหรือมีการลุกลาม ควรพบแพทย์เพื่อใช้ยาปฏิชีวนะหรือเจาะระบายหนองออก
ตากุ้งยิงในระยะเริ่มต้นและที่ไม่มีอาการรุนแรงสามารถหายเองได้ภายใน 1-2 สัปดาห์ โดยระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายจะช่วยต้านเชื้อโรคและลดการอักเสบลงเอง อย่างไรก็ตามการดูแลตัวเองที่เหมาะสมจะช่วยลดความเจ็บปวดและมีโอกาสหายได้ไวขึ้น ซึ่งวิธีรักษาตากุ้งยิงด้วยตัวเองจะมีดังนี้
- ประคบร้อนด้วยผ้าสะอาดชุบน้ำอุ่น วางบนบริเวณที่เป็นตากุ้งยิงเป็นเวลา 10-15 นาที วันละ 3-4 ครั้ง เพื่อเพิ่มการไหลเวียนเลือดและช่วยให้หนองระบายออกได้ง่ายขึ้น
- ทำความสะอาดบริเวณตาและขอบตาด้วยน้ำเกลือ เพื่อกำจัดสิ่งสกปรกและลดการสะสมของแบคทีเรีย
- หลีกเลี่ยงการขยี้หรือบีบตากุ้งยิง เพราะอาจทำให้เชื้อโรคแพร่กระจายและเกิดการอักเสบมากขึ้น
- งดการแต่งหน้าบริเวณตา โดยเฉพาะอายไลเนอร์และมาสคาร่า จนกว่าอาการจะดีขึ้น
- ล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสบริเวณตาทุกครั้ง เพื่อป้องกันการติดเชื้อเพิ่ม
- ใช้ยาหยอดตาปฏิชีวนะที่ขายได้ทั่วไป เช่น Chloramphenicol หรือ Tobramycin ตามคำแนะนำของเภสัชกร
- หลีกเลี่ยงการใส่คอนแทคเลนส์ชั่วคราว เพื่อลดการระคายเคืองและป้องกันการติดเชื้อ
- รับประทานอาหารที่มีวิตามินซีและสังกะสี เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และดื่มน้ำให้เพียงพอ
หลังจากการเจาะตากุ้งยิงโดยแพทย์เรียบร้อยแล้ว ควรดูแลแผลอย่างถูกวิธี เพื่อป้องกันการติดเชื้อซ้ำและให้แผลหายเร็วขึ้น โดยควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดและให้ความใส่ใจในการดูแลบริเวณที่เป็นตากุ้งยิงเป็นพิเศษ ซึ่งมีข้อควรปฏิบัติดังนี้
- ทำความสะอาดมือให้สะอาดก่อนสัมผัสบริเวณตาทุกครั้ง เพื่อป้องกันเชื้อโรคเข้าสู่แผล
- ใช้ยาตามที่แพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอ ทั้งยาปฏิชีวนะแบบทาและยาหยอดตา ตามเวลาและขนาดที่กำหนด
- หลีกเลี่ยงการขยี้ กด หรือสัมผัสบริเวณแผลโดยไม่จำเป็น เพื่อป้องกันการระคายเคืองและการติดเชื้อ
- ทำความสะอาดขอบตาด้วยน้ำเกลือ เพื่อกำจัดสารคัดหลั่งและสิ่งสกปรก
- งดการแต่งหน้าบริเวณตาเป็นเวลาอย่างน้อย 1 สัปดาห์ หรือจนกว่าแพทย์จะอนุญาต
- หลีกเลี่ยงการใส่คอนแทคเลนส์จนกว่าแผลจะหายสนิทหรือแพทย์อนุญาต
- นัดตรวจติดตามกับแพทย์ตามกำหนด เพื่อประเมินการหายของแผลและป้องกันภาวะแทรกซ้อน
- หากมีอาการปวดมาก บวมเพิ่ม หรือมีหนองออกมาใหม่ ให้รีบเข้าไปพบแพทย์ทันที
การป้องกันการเกิดตากุ้งยิงเป็นสิ่งที่สำคัญกว่าการรักษา เนื่องจากเป็นโรคที่สามารถเกิดขึ้นได้บ่อยและกลับมาเป็นซ้ำได้ การดูแลสุขอนามัยและสร้างนิสัยที่ดีในการดูแลดวงตา จะช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นตากุ้งยิงได้ ซึ่งจะมีแนวทางป้องกันดังนี้
- ล้างมือบ่อย ๆ และเลี่ยงการสัมผัสดวงตาโดยไม่จำเป็น
- เช็ดล้างเครื่องสำอางบริเวณรอบดวงตาให้สะอาดหมดจดก่อนนอนทุกวัน
- ไม่ใช้เครื่องสำอางร่วมกับผู้อื่น และทิ้งเครื่องสำอางที่หมดอายุ
- ทำความสะอาดคอนแทคเลนส์และตลับเก็บตามมาตรฐานสุขอนามัย
- พักผ่อนให้เพียงพอเพื่อเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย
- รับประทานอาหารที่มีประโยชน์และดื่มน้ำให้เพียงพอ เพื่อเสริมประสิทธิภาพภูมิคุ้มกันของร่างกาย
ตากุ้งยิงเป็นโรคตาที่พบได้บ่อยและสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย รวมไปถึงโรคตาในเด็กที่ผู้ปกครองควรให้ความสำคัญ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ อาการ และวิธีการรักษาที่ถูกต้องจะช่วยให้สามารถจัดการกับปัญหานี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้ว่าตากุ้งยิงจะสามารถหายเองได้ในหลาย ๆ กรณี แต่การได้รับคำปรึกษาจากแพทย์ยังคงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะในกรณีที่มีอาการรุนแรงหรือไม่ดีขึ้นใน 2 สัปดาห์
การตรวจสายตาและตรวจสุขภาพตาอย่างสม่ำเสมอจะช่วยป้องกันและช่วยให้ตรวจพบปัญหาต่าง ๆ ได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ สำหรับผู้ที่กำลังเป็นตากุ้งยิงและต้องการรับรักษาที่มีประสิทธิภาพ ที่โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ เรามีทีมจักษุแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญ พร้อมเทคโนโลยีที่ทันสมัย ให้บริการตั้งแต่การวินิจฉัยไปจนถึงการรักษาด้วยวิธีที่เหมาะสม
ช่องทางติดต่อ
References
Davis Willmann. (2024, December 11). Hordeolum (Stye) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459349/
Michael P Ehrenhaus, MD. (2024, December 30). Hordeolum https://emedicine.medscape.com/article/1213080-overview
Zina Semenovskaya. (2022, February 7). What’s The Difference Between Blepharitis vs Stye. https://khealth.com/learn/stye/vs-blepharitis/
ตากุ้งยิงกับเปลือกตาอักเสบต่างกันอย่างไร?
ตากุ้งยิงคือการอักเสบเฉพาะจุดของต่อมไขมันที่ขอบตา ส่วนเปลือกตาอักเสบ (Blepharitis) เป็นการอักเสบเรื้อรังของเปลือกตาและมักเกิดเป็นบริเวณกว้าง
อาการตากุ้งยิงแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์?
ควรพบแพทย์หากอาการไม่ดีขึ้นใน 2 สัปดาห์ มีอาการตาพร่า การมองเห็นผิดปกติ ตุ่มมีขนาดใหญ่จนบดบังการมองเห็น หรือเริ่มมีอาการบวมลามไปทั่วหนังตา
นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา
