บทความสุขภาพ

ต้อกระจก ภาพที่เห็นเป็นอย่างไร จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นโรคต้อกระจก

บทความโดย: seoteam seoteam วันที่เผยแพร่: 26 ตุลาคม 2567 วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569

ต้อกระจก ภาพที่เห็น

ต้อกระจก คือ ภาวะเลนส์ตาขุ่นขาวจนไปรบกวนการหักเหของแสง ส่งผลให้จอประสาทตารับแสงได้น้อยลงจนการมองเห็นมีความผิดปกติ เมื่อเป็นต้อกระจกจึงทำให้ภาพที่เห็นขุ่นมัว ไม่ชัด เห็นเป็นภาพซ้อน หรือเป็นวงรอบแสงไฟ 

ภาพที่เห็นเมื่อเป็นต้อกระจกในระยะแรกจะไม่ได้รุนแรงมากนัก แต่ถ้าหากไม่รับการรักษาอย่างถูกต้อง เลนส์ตาจะขุ่นมัวขึ้นเรื่อย ๆ การมองเห็นก็จะแย่ลงจนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน กรณีที่เกิดภาวะแทรกซ้อนร่วมด้วยก็อาจสูญเสียการมองเห็นได้


สารบัญบทความ


อาการบ่งชี้ของโรคต้อกระจก

เห็นภาพซ้อน

ต้อกระจกเป็นโรคที่พบได้ในทุกช่วงอายุ ไม่ว่าจะเป็นต้อกระจกในผู้สูงอายุหรือเด็ก ซึ่งจะมีอาการบ่งชี้ดังนี้

  • เห็นภาพมัว เบลอ ไม่ชัด เป็นฝ้า
  • เห็นเป็นวงแหวนรอบแสงไฟ
  • สายตาไวต่อแสง มองเห็นที่มีแสงไม่ค่อยดี
  • เห็นภาพซ้อนหรือเห็นภาพซ้อนเฉียบพลันหากมีอาการรุนแรง
  • เลนส์ตาขุ่นขาวบริเวณตรงกลาง

หมายเหตุ ต้อกระจกในเด็กเล็กสามารถสังเกตจากพฤติกรรมทางสายตา เช่น ตาไม่โฟกัสมองตามสิ่งของ เจ็บตาบ่อย น้ำตาไหลบ่อย ดังนั้นหากพบว่ามีอาการดังกล่าวควรเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจดวงตาอย่างละเอียด


ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เป็นโรคต้อกระจก

ต้อกระจกเป็นโรคที่เกิดจากหลายสาเหตุด้วยกัน ดังนี้

  • เลนส์ตาเสื่อมสภาพลงตามอายุ
  • ดวงตาถูกแสงรังสีอัลตราไวโอเลตต่อเนื่องในระยะยาว
  • ดวงตาได้รับการกระทบกระเทือนรุนแรงหรือเคยผ่าตัดตามาก่อน
  • โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน
  • ใช้ยาสเตียรอยด์
  • ดื่มแอลกอฮอล์หรือสูบบุหรี่มากจนเกินไป
  • พันธุกรรม (สมาชิกในครอบครัวมีประวัติเป็นต้อกระจก)

นอกจากนี้แล้วต้อกระจกยังสามารถพบในกลุ่มเด็กแรกเกิดได้ด้วยเช่นกัน โดยทารกอาจรับเชื้อหัดเยอรมันระหว่างอยู่ในครรภ์หรืออาจเกิดโดยไม่มีสาเหตุ


การรักษาเมื่อพบว่าตัวเองเป็นโรคต้อกระจก

ในปัจจุบันวิธีที่ช่วยรักษาต้อกระจกในกลุ่มผู้สูงอายุได้อย่างมีประสิทธิภาพ คือ การผ่าตัดต้อกระจก โดยมีวิธีดังนี้

เครื่องสลายต้อกระจก

เครื่องสลายต้อกระจก Phaco (Phacoemulsification) คือ เครื่องที่ช่วยสลายต้อกระจกด้วยการใช้คลื่นเสียงความถี่สูง โดยจะเปิดแผลขนาดเล็กบริเวณกระจกตา ฉายคลื่นให้เลนส์ตาสลายตัวแล้วดูดออก จากนั้นจึงนำเลนส์ตาเทียมใส่เข้าไปแทนที่ได้โดยไม่ต้องเย็บแผล จึงเป็นวิธีรักษาต้อกระจกที่ได้รับความนิยมเพราะรอยแผลเล็ก ฟื้นตัวไว

ผ่าตัดลอกต้อกระจก

  • การผ่าตัดลอกกระจกตา (ICCE)

การผ่าตัดลอกกระจกตา (Intracapsular Cataract Extraction) คือ การผ่าตัดที่เหมาะกับต้อที่อาการรุนแรง โดยจะเปิดแผลที่รอบกระจกตาดำขนาด 10 มิลลิเมตร ลอกเลนส์ตาและถุงหุ้มเลนส์ออกไปทั้งหมด แล้วใส่เลนส์ตาเทียมในช่องว่าง แต่วิธีนี้มีโอกาสเกิดอาการแทรกซ้อนสูง

  • การผ่าตัดแบบแผลใหญ่ (ECCE)

การผ่าตัดแผลแบบใหญ่ (Extracapsular Cataract Extraction) คือ การผ่าตัดเปิดแผลขนาด 10 มิลลิเมตร แล้วนำเลนส์ตาออกโดยเหลือถุงหุ้มเลนส์ไว้ จากนั้นก็จะใส่เลนส์ตาเทียมกลับเข้าไปในถุงหุ้มเลนส์แล้วเย็บปิดแผล เป็นวิธีที่ปลอดภัยกว่าการลอกกระจกตา


เลนส์แก้วตาเทียม หลังผ่าตัดต้อกระจกตา

ภาพที่เห็นเมื่อเป็นต้อกระจก

เมื่อผ่าตัดต้อกระจกนำเลนส์ตาที่เสื่อมสภาพออกไปแล้ว จะต้องนำเลนส์แก้วตาเทียมมาใส่แทนที่เพื่อช่วยให้เลนส์ตาหักเหแสงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้หลังผ่าต้อกระจก ภาพที่เห็นจะมีความคมชัดมากขึ้น ในปัจจุบันก็จะมีเลนส์แก้วตาเทียมที่นำมาใช้แทนเลนส์ที่สูญเสียไป ดังนี้

  • Monofocal IOL (เลนส์แก้วตาเทียมสำหรับใช้โฟกัสระยะเดียว)

Monofocal IOL คือ เลนส์แก้วตาเทียมสำหรับแก้ไขปัญหาการมองเห็นระยะไกล ทำให้กลับมามองเห็นระยะไกลชัดขึ้น แต่เนื่องจากเลนส์ชนิดนี้ช่วยการมองเห็นระยะไกลเพียงอย่างเดียว จึงต้องสวมใส่แว่นตาเพิ่มเติมเพื่อช่วยให้ดวงตาสามารถโฟกัสระยะใกล้ได้ดีขึ้น

  • Multifocal IOL (เลนส์แก้วตาเทียมสำหรับใช้โฟกัสหลายระยะ)

Multifocal IOL คือ เลนส์แก้วตาเทียมสำหรับแก้ไขปัญหาการมองเห็นหลายระยะ ทั้งระยะไกล ระยะกลาง และระยะใกล้ หลังจากผ่าตัดใส่เลนส์ชนิดนี้เข้าไปแล้วจะสามารถมองเห็นทุกระยะได้ดีขึ้นแต่ไม่ได้มองเห็นชัดเจนเหมือนผู้ที่มีสายตาปกติ ในบางครั้งก็อาจจะต้องใส่แว่นตาเพื่อเสริมการมองเห็น 

  • Toric IOL (เลนส์แก้วตาเทียมสำหรับรักษาสายตาเอียง)

Toric IOL คือ เลนส์แก้วตาเทียมที่ช่วยแก้ไขปัญหาสายตาเอียงจากกระจกตาโค้งไม่เท่ากันหรือเลนส์กระจกตาไม่เรียบ ให้กลับมาเห็นภาพชัดเจนมากขึ้น แต่ก็จะต้องพึ่งพาแว่นสายตาอยู่เพราะเลนส์ชนิดนี้ช่วยแก้ปัญหาสายตาเอียงอย่างเดียวเท่านั้น

  • Multifocal Toric (เลนส์แก้วตาเทียมสำหรับรักษาสายตาเอียงและช่วยโฟกัสหลายระยะ)

Multifocal Toric คือ เลนส์แก้วตาเทียมที่ช่วยแก้ไขปัญหาสายตาเอียงพร้อมกับช่วยให้สายตาสามารถโฟกัสระยะไกล ระยะกลาง ระยะใกล้ได้ดีขึ้น เพราะค่าสายตากลับมาใกล้เคียงปกติ แต่เนื่องจากเลนส์ตาไม่ได้กลับมามองเห็นชัดสมบูรณ์ ในบางครั้งจึงจำเป็นต้องใช้แว่นสายตาอยู่


ไม่ผ่าตัดต้อกระจก เสี่ยงอันตรายมากแค่ไหน

เห็นภาพซ้อน

ต้อกระจก อันตรายไหม? หากไม่ผ่าตัดต้อกระจก ในระยะแรกภาพที่เห็นจะเริ่มมัวหรือเห็นภาพซ้อนเล็กน้อย ซึ่งเป็นอาการที่ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อการมองเห็นมากนัก แต่ถ้าหากปล่อยอาการของโรคต้อกระจกทิ้งไว้ ก็จะทำให้ตาขุ่นขาวตรงกลางมากขึ้น และดวงตาจะเริ่มสูญเสียประสิทธิภาพการมองเห็นมากขึ้นเรื่อย ๆ 

ที่สำคัญเมื่อเป็นโรคต้อกระจกก็อาจมีโอกาสเกิดอาการแทรกซ้อนต่าง ๆ เช่น ต้อลม ต้อเนื้อ ต้อหิน ซึ่งอาการแทรกซ้อนดังกล่าวล้วนส่งผลต่อการมองเห็นทั้งสิ้น หากไม่ผ่าตัดหรือไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกวิธีก็อาจจะเสี่ยงอันตรายถึงขั้นสูญเสียการมองเห็นได้


วิธีการป้องกันไม่ให้เป็นโรคต้อกระจกตา

  • หากต้องใช้สายตาเยอะควรหาเวลาพักตาอย่างน้อย 30 นาที
  • ใส่แว่นกันแดดหรือแว่นกรองแสงกรณีที่ตาเสี่ยงถูกแสงแดดหรือแสงอัลตราไวโอเลต
  • รับประทานอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย และอาจทานอาหารเสริมช่วยบำรุงสายตาเพิ่มเติม
  • งดสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยาหยอดตาโดยที่ไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยากลุ่มสเตียรอยด์
  • เมื่ออายุ 50 ปีขึ้นไปควรเริ่มตรวจตาเพื่อลดโอกาสเป็นต้อก่อนวัยอันควร
  • หากมองเห็นภาพมัว เห็นภาพซ้อน มองเห็นไม่ชัด ให้เข้าพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุของอาการ

วิธีการดูแลตัวเองหลังผ่าตัดต้อกระจกตก

หลังผ่าต้อกระจกแล้วภาพที่เห็นจะชัดเจนขึ้น แต่ช่วงแรกหลังผ่าตัดจะต้องดูแลตนเองให้ดีเพื่อป้องกันการติดเชื้อหรือเกิดอันตรายอื่น ๆ กับดวงตา ดังนี้

  • ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
  • ในช่วง 1 เดือนแรกให้ใส่ที่ครอบตาเพื่อป้องกันไม่ให้ตากระแทก และป้องกันไม่ให้เผลอนำมือไปสัมผัสหรือขยี้ตา
  • ทำความสะอาดที่ครอบตาทุกวัน โดยจะต้องล้างให้สะอาดและเช็ดให้แห้งก่อนใส่
  • ทำความสะอาดดวงตาทุกวันโดยใช้น้ำเกลือเช็ดขอบตาและบริเวณรอบดวงตาเบา ๆ 
  • ใส่แว่นกันแดดเวลาอยู่กลางแจ้ง
  • งดออกกำลังกาย ยกของหนัก หรือทำกิจกรรมอื่น ๆ ที่ทำให้ตากระเทือนอย่างน้อย 1 เดือน
  • หากเกิดอาการผิดปกติ เช่น ปวดตาผิดปกติ ตาแดงก่ำ มีขี้ตาเยอะ เห็นภาพซ้อน ให้รีบพบแพทย์ทันที

ต้อกระจก ภาพที่เห็นผิดปกติ ต้องรีบดูแลรักษา

ต้อกระจก มองภาพ

ต้อกระจกเป็นโรค ที่เกิดจากการเสื่อมสภาพของเลนส์แก้วตา ทำให้บริเวณตรงกลางรูม่านตามีสีขาวขุ่นมัว ในช่วงแรกที่เป็นต้อกระจก ภาพที่เห็นจะเบลอมัวเหมือนมีฝ้าบดบัง บางครั้งอาจเห็นภาพซ้อนหรืออาจเห็นวงรอบแสง ซึ่งอาการดังกล่าวไม่ได้ส่งผลต่อการมองเห็นมากนัก แต่ยิ่งปล่อยอาการไว้นานขึ้นเท่าไหร่ก็จะยิ่งทำให้การมองเห็นแย่ลง และอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนจนตาบอดได้

ดังนั้นหากพบความผิดปกติเกี่ยวกับการมองเห็น ควรรีบเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและรักษาต่อไป สำหรับผู้ที่กำลังประสบภาวะต้อกระจก สามารถเดินทางมาสมิติเวชไชน่าทาวน์เพื่อรักษาให้ดวงตากลับมามองเห็นได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกครั้ง ที่นี่เรามีจักษุแพทย์และเครื่องมือสำหรับรักษาต้อกระจกด้วยเทคโนโลยีรุ่นใหม่ล่าสุด สามารถสอบถามข้อมูลผ่าตัดต้อกระจก ราคากับเจ้าหน้าที่เพิ่มเติมได้ตามช่องทางดังต่อไปนี้

ช่องทางติดต่อ


 

References

WebMD Editorial Contributors. (2024, 13 February). What Are Cataracts?. WebMD. https://www.webmd.com/eye-health/cataracts/what-are-cataracts

McDonnell, PJ. Patel, A. Green, WR. (1985, Sep). Comparison of intracapsular and extracapsular cataract surgery. Histopathologic study of eyes obtained postmortem. Ophthalmology. 92(9):1208-25. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4058884/

Linebarger, EJ. Hardten, DR. Shah, GL. Lindstrom, RL. (1999, Sep-Oct). Phacoemulsification and modern cataract surgery. Surv Ophthalmol. 44(2):123-47. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10541151/

แพทย์ประจำศูนย์

นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา
บทความและสุขภาพอื่นที่น่าสนใจ