ตาแดง ตาติดเชื้อ โรคอันตรายที่ต้องระวัง! รู้ทันสาเหตุ อาการ การรักษา และการป้องกัน
บทความโดย: seoteam seoteam วันที่อัพเดท: 9 มีนาคม 2569
ตาแดงเป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพดวงตาที่เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นการติดเชื้อ การระคายเคือง หรือแพ้สารต่าง ๆ ในสิ่งแวดล้อม อาการตาแดงที่ดูเหมือนจะเป็นเรื่องเล็กน้อยนั้น อาจเป็นสัญญาณเตือนภัยการเริ่มต้นของโรคตาแดงหรือที่ทางการแพทย์เรียกว่าโรคเยื่อบุตาอักเสบได้
หากปล่อยให้อาการตาแดงดำเนินไปโดยไม่ได้รับการดูแลอย่างถูกวิธี อาจทำให้เชื้อโรคแพร่กระจายสู่ผู้อื่นได้ง่าย และรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันโดยไม่รู้ตัว การเข้าใจสาเหตุของตาแดงและวิธีดูแลรักษาที่ถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เรารับมือกับโรคนี้ได้อย่างเหมาะสม
KEY TAKEAWAY
- ตาแดงเกิดจากภูมิแพ้ การระคายเคือง หรือการติดเชื้อที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม
- หากมีอาการตาแดงร่วมกับปวดตามาก ตามัว แพ้แสง หรือมีขี้ตามากผิดปกติ ควรรีบพบจักษุแพทย์ทันที
- การรักษาตาแดง แพทย์จะเลือกใช้ยาและวิธีรักษาให้สอดคล้องกับสาเหตุของการอักเสบในแต่ละราย
- สามารถป้องกันการแพร่เชื้อตาแดงได้ด้วยการล้างมือบ่อย ๆ ไม่ใช้ของร่วมกัน และหลีกเลี่ยงขยี้ตาในช่วงที่เป็นตาแดง
- การวินิจฉัยโรคตาแดงที่ถูกต้องจะช่วยป้องกันปัญหาการมองเห็นและลดการลุกลามของโรค
สารบัญบทความ
ตาแดง (Conjunctivitis) คือโรคชนิดหนึ่งที่มีภาวะเยื่อบุตา ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อใสที่คลุมบริเวณตาขาวและด้านในของตาเกิดการอักเสบขึ้น โดยเส้นเลือดฝอยในเยื่อบุตาขยายตัว จนเห็นตาขาวแดงเรื่อขึ้นอย่างชัดเจน โดยมีสาเหตุสำคัญมาจากการติดเชื้อไวรัสกลุ่ม Adenovirus และ Enterovirus ซึ่งสามารถติดต่อได้ผ่านสารคัดหลั่งจากดวงตาผู้ป่วย เช่น น้ำตา หรือขี้ตา
โรคตาแดงพบได้ในทุกเพศทุกวัย โดยเฉพาะกับวัยเด็กที่มักแพร่กระจายเชื้อโรคได้ง่ายกว่าวัยอื่น ซึ่งจากการสัมผัสใกล้ชิดหรือใช้ของร่วมกัน เมื่อเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกาย ทำให้เกิดอาการตาแดงในรูปแบบต่าง ๆ ที่สามารถสังเกตได้
โดยทั่วไปแล้ว ผู้ป่วยโรคตาแดงจะมีลักษณะอาการที่เห็นได้ชัดดังนี้
- ตาขาวเปลี่ยนเป็นสีแดงหรือชมพู ตรงบริเวณตาขาวจะเปลี่ยนแปลงเป็นตาแดงหรือชมพูเข้ม อาจมีเส้นเลือดฝอยขยายตัวชัด หรือในบางกรณีอาจพบปื้นเลือดใต้เยื่อบุตา รวมถึงตาแดงบวมด้วย
- อาการคันและระคายเคือง จะรู้สึกคันตาอย่างต่อเนื่อง มีความรู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมหรือเศษฝุ่นติดอยู่ในตา ทำให้ตาแดงมองไม่ชัด ต้องขยี้ตาบ่อย ๆ
- น้ำตาไหลมากผิดปกติ น้ำตาไหลตลอดเวลาแม้ไม่มีสาเหตุ หรือตาแดงมีขี้ตาเยอะกว่าปกติ โดยสีของขี้ตาอาจเป็นใส เหลือง หรือเขียวขึ้นกับสาเหตุของการติดเชื้อ
- เปลือกตาบวมและอักเสบ ทั้งเปลือกตาบนและล่างจะบวมแดง อาจมีอาการปวดเมื่อสัมผัสหรือกะพริบตา
- หากผู้ป่วยตาแดงติดเชื้อแบคทีเรีย อาจมีอาการตาอักเสบแดงมีขี้ตาสีเหลือง
หากมีอาการเหล่านี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าหากอาการรุนแรงมากขึ้น หรือมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น ตามัวลง ปวดศีรษะ ต่อมน้ำเหลืองบริเวณหูโตและเจ็บ ควรรีบไปพบจักษุแพทย์ทันทีเพื่อรับการวินิจฉัยและเข้ารับการรักษาในทันที
ตาแดงสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยทั้งเกิดจากการติดเชื้อและไม่ติดเชื้อ หากทำความเข้าใจถึงต้นตอของโรคตาแดง จะเป็นแนวทางหาวิธีรักษาโรคตาแดงให้หายเร็วที่สุด เพราะคนตาแดงแต่ละคนมีสาเหตุของโรคที่ต่างกัน โดยมีสาเหตุที่มักพบได้บ่อยคือ
- การติดเชื้อไวรัสกลุ่ม Adenovirus และ Enterovirus รวมถึงจากการติดเชื้อแบคทีเรีย
- ภูมิแพ้ จากการสัมผัสสารก่อภูมิแพ้ เช่น ไรฝุ่น เกสรดอกไม้ ขนสัตว์ หรือสารเคมีในเครื่องสำอาง
- การระคายเคืองจากสิ่งแวดล้อม เช่น ฝุ่น ควัน สารเคมี คลอรีนในสระว่ายน้ำ หรือการใส่คอนแทคเลนส์ไม่ถูกวิธี
- โรคตาอื่นที่รุนแรงกว่า ในบางกรณี ตาแดงอาจเป็นสัญญาณของภาวะที่อันตรายกว่า เช่น กระจกตาอักเสบ หรือภาวะความดันตาสูงเฉียบพลัน
ตาแดงจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียติดต่อได้ง่าย โดยเฉพาะในที่ที่มีคนจำนวนมาก เช่น โรงเรียนหรือที่ทำงาน ผู้ป่วยตาแดงสามารถแพร่เชื้อได้ตั้งแต่ก่อนมีอาการจนถึงประมาณ 1–2 สัปดาห์หลังอาการดีขึ้น และผู้รับเชื้ออาจเริ่มมีอาการตาแดงภายใน 2–14 วัน โดยวิธีการแพร่เชื้อของโรคตาแดงมีดังนี้
- การสัมผัสโดยตรง เป็นการสัมผัสสารคัดหลั่งจากดวงตาของผู้ป่วย เช่น ขี้ตา หรือน้ำตา โดยตรงแล้วนำมือที่สัมผัสมาขยี้ตาของตนเอง
- การใช้สิ่งของร่วมกัน การใช้ของส่วนตัวร่วมกับผู้ป่วย เช่น ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว หมอน แว่นตา หรือเครื่องสำอาง
- การแพร่กระจายผ่านละอองฝอย เช่น การไอ จาม หรือพูดคุยในระยะใกล้กับผู้ป่วย ทำให้เชื้อโรคที่ปนเปื้อนอยู่ในละอองฝอยเข้าสู่ดวงตาของผู้อื่นได้
- การใช้สระว่ายน้ำร่วมกัน เนื่องจากน้ำในสระว่ายน้ำสาธารณะที่ไม่ได้รับการดูแลความสะอาดอย่างเหมาะสม อาจเป็นแหล่งแพร่เชื้อได้
การรักษาตาแดงอย่างถูกวิธีสามารถช่วยลดอาการและป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อโรคได้ ซึ่งวิธีรักษาโรคตาแดงให้หายเร็วที่สุดจำเป็นจะต้องอาศัยการดูแลที่เหมาะสม การใช้ยาหยอดตาแก้อักเสบและตาแดง รวมถึงการถนอมสายตาตามคำแนะนำของจักษุแพทย์ โดยมีวิธีรักษาตาแดงดังนี้
- ใช้ยาหยอดตาแดงตามคำแนะนำแพทย์ : หากตาแดงเกิดจากการติดเชื้อ แพทย์อาจพิจารณาให้ยาหยอดตาแก้ตาแดงชนิดยาปฏิชีวนะ หรือยาต้านการอักเสบตามสาเหตุ ไม่ควรซื้อยามาใช้เองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
- หยอดน้ำตาเทียมเพื่อลดอาการระคายเคือง : น้ำตาเทียมช่วยบรรเทาอาการแสบตา เคืองตา และลดความไม่สบายตาในผู้ที่มีตาแดง โดยเฉพาะกรณีที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อรุนแรง
- ทำความสะอาดเปลือกตาอย่างถูกวิธี : ล้างเปลือกตาด้วยน้ำเกลือหรือน้ำสะอาด วันละ 2–3 ครั้ง เพื่อลดคราบขี้ตาและการสะสมของเชื้อที่อาจทำให้อาการตาแดงลุกลาม
- หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่กระตุ้นอาการ : งดขยี้ตา งดใส่คอนแทคเลนส์ และงดแต่งหน้าบริเวณรอบดวงตาจนกว่าอาการตาแดงจะหาย เพื่อลดการระคายเคืองและการติดเชื้อซ้ำ
- พักสายตาและหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น : ลดการใช้หน้าจอเป็นเวลานาน ใส่แว่นกันแดดเมื่อออกนอกบ้าน และหลีกเลี่ยงลม ฝุ่น หรือควัน ซึ่งอาจทำให้อาการตาแดงรุนแรงขึ้น
- รีบพบจักษุแพทย์หากอาการไม่ดีขึ้น : หากตาแดงไม่ดีขึ้นภายใน 2–3 วัน หรือมีอาการปวดตามาก ตามัว หรือแพ้แสง ควรรีบเข้ารับการตรวจเพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม
การป้องกันตาแดงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อและการแพร่กระจายของโรค โดยวิธีป้องกันตาแดงสามารถทำได้ง่าย ๆ ด้วยการปฏิบัติตัวดังนี้
- ล้างมือให้สะอาดบ่อย ๆ ด้วยสบู่ โดยเฉพาะก่อนสัมผัสดวงตาหรือใส่คอนแทคเลนส์
- หลีกเลี่ยงการใช้ของร่วมกับผู้อื่น เช่น ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว หรือเครื่องสำอางรอบดวงตา
- หลีกเลี่ยงการขยี้ตา แม้จะรู้สึกคันหรือระคายเคือง เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดตาแดง
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำสกปรก และหลีกเลี่ยงว่ายน้ำที่สระสาธารณะ ถ้าหากโดนน้ำควรรีบล้างหน้าและอาบน้ำให้สะอาด
- งดการไปในที่สาธารณะหากมีอาการตาแดง เพื่อลดการแพร่เชื้อสู่ผู้อื่น
- ไม่ใช้ยาหยอดตาร่วมกับผู้อื่น และควรล้างมือก่อนและหลังการหยอดทุกครั้ง
- ควรเข้ารับการตรวจสายตาอย่างเป็นประจำ หากมีอาการผิดปกติ เช่น ตามัว เคืองตา หรือตาแดงเรื้อรัง เพื่อรักษาได้ทันเวลา
อาการตาแดงแม้จะเป็นภาวะที่พบได้บ่อยและอาจเกิดจากสาเหตุที่ไม่รุนแรง เช่น ภูมิแพ้หรือการระคายเคืองเล็กน้อย แต่ก็ไม่ควรถูกมองข้ามโดยเด็ดขาด เนื่องจากอาจเป็นสัญญาณของภาวะที่รุนแรงกว่า เช่น การติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียที่ต้องการการรักษาอย่างเร่งด่วน หรือแม้กระทั่งโรคทางตาที่รุนแรงขึ้น การดูแลเบื้องต้นด้วยตนเอง เช่น การรักษาความสะอาดและหลีกเลี่ยงการขยี้ตาเป็นสิ่งที่ดี แต่การวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริงโดยจักษุแพทย์คือสิ่งสำคัญที่สุด เพื่อให้ได้รับการรักษาที่ถูกต้องและป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจส่งผลเสียต่อดวงตาในระยะยาว
หากคุณหรือคนใกล้ชิดกำลังมีอาการตาแดงและต้องการคำปรึกษาจากทีมแพทย์ โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ พร้อมให้บริการดูแลสุขภาพดวงตาของคุณ ด้วยทีมจักษุแพทย์และเทคโนโลยีการตรวจวินิจฉัยที่ทันสมัย ทำให้คุณมั่นใจได้ว่าจะได้รับการรักษาอย่างตรงจุด
ติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่
References
Muhammad F. Hashmi; Bharat Gurnani; Scarlet Benson. (2024, January 26). Conjunctivitis. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541034/
Kierstan Boyd. (2024, September 11). Conjunctivitis: What Is Pink Eye?. https://www.aao.org/eye-health/diseases/pink-eye-conjunctivitis
ควรไปพบแพทย์เมื่อใดหากมีอาการตาแดง?
ควรพบจักษุแพทย์ทันทีหากตาแดงร่วมกับปวดตามาก ตามัว แพ้แสง หรือมีขี้ตาเยอะผิดปกติ รวมถึงกรณีที่อาการไม่ดีขึ้นภายใน 2–3 วัน หรือมีโรคประจำตัวเกี่ยวกับดวงตา
ตาแดงกี่วันถึงหาย?
ตาแดงจากไวรัสมักดีขึ้นภายใน 7–14 วัน ส่วนตาแดงจากแบคทีเรียอาจหายเร็วขึ้นเมื่อได้รับยาหยอดตาที่เหมาะสม แต่หากมีอาการยืดเยื้อเกิน 2 สัปดาห์ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุเพิ่มเติม
