บทความสุขภาพ

ต้อกระจกอันตรายไหม รักษาอย่างไร ไม่ผ่าได้หรือเปล่า?

บทความโดย: วันที่เผยแพร่: 26 มีนาคม 2567 วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569



ต้อกระจก จัดเป็นภัยร้ายเงียบของความผิดปกติทางสายตาที่เกิดขึ้นจากอาการตาพร่ามัว  มองภาพเบลอหรือเห็นภาพซ้อน ที่ไม่สามารถใช้สายตาในขณะโฟกัสภาพจุดๆหนึ่งได้ในชั่วคราว ผู้ป่วยหลายรายที่กำลังประสบปัญหาทางด้านการมองเห็น อาจมีความเป็นไปได้ที่ดวงตาของคุณเสี่ยงต่อการเป็นต้อกระจกในระยะเริ่มต้น  

สำหรับคำถามที่ว่า ต้อกระจก ตาบอดไหม หากปล่อยละเลยปัญหาทางดวงตานี้ไปในระยะเริ่มต้น หากไม่รักษาโดยเร็วที่สุดอาจเป็นผลข้างเคียงสะสมที่ก่อให้เกิดโรคต้อ รูม่านตา (Retina) ขุ่นมัว นำไปสู่อาการเริ่มต้นของโรคแทรกซ้อนจากต้อกระจกได้ในภายหลัง 

อาการต้อกระจกอันตรายไหม มีปัจจัยโรคแทรกซ้อนอื่น ๆ ที่มาพร้อมกับโรคต้อกระจกมากแค่ไหน ทางโรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ จะมาอธิบายความอันตรายของโรคต้อกระจก รวมถึงการอธิบายอาการและสาเหตุของการเกิดต้อกระจกแต่ละชนิด และแนะแนววิธีรักษาต้อกระจกโดยไม่ต้องผ่าตัดในระยะแรกให้กับผู้ประสบปัญหาทางด้านสายตาได้ในบทความนี้  
 



ต้อกระจกอันตรายไหม

ต้อกระจกอันตรายไหม โดยเป็นที่แน่นอนว่าโรคต้อกระจก (Cataract) สามารถเกิดขึ้นได้ในทุก ๆ วัย ไม่ว่าจะเป็นอายุที่มากขึ้น เกิดจากยีนส์กรรมพันธ์ หรือการติดเชื้อช่วงระหว่างการตั้งครรภ์ 

ต้อกระจกเป็นโรคภัยที่เกิดจากความเสื่อมสภาพของโปรตีนที่เป็นส่วนประกอบที่สำคัญในการทำงานของเลนส์ตา เกิดภาวะการตกตะกอนที่ส่งผลให้ตัวเลนต์ตาขุ่นมัว มีสภาพพื้นผิวที่แข็งกร้านขึ้น มีผลข้างเคียงที่ทำให้วิสัยทัศน์ของดวงตาผู้ป่วย มองเห็นภาพได้ไม่ชัดเจน ภาพเบลอไม่โฟกัสกับสิ่งที่จดจ้อง และประสิทธิภาพของการมองเห็นไม่คมชัด 

ผู้ป่วยที่ประสบพบเจอต้อกระจกในระยะเริ่มต้น สามารถรักษาได้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวันได้อย่างสม่ำเสมอ หากในกรณีที่โรคต้อกระจกอยู่ในช่วงตัวต้อสุก ตัวเลนส์ขาวโปน บดบังการมองเห็นของผู้ป่วย ควรทำการนัดพบแพทย์และทำการผ่าตัดโดยเร็วที่สุด เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะเสี่ยงการเกิดตาบอด และภาวะแทรกซ้อนจากโรคต้อกระจกได้ในภายหลัง


ภาวะแทรกซ้อนของโรคต้อกระจก



ภาวะแทรกซ้อนของโรคต้อกระจกอันตรายไหม ในกรณีที่ผู้ป่วยละเลยอาการต้อกระจก อาจส่งผลให้ความเสื่อมสภาพของโปรตีนในเลนส์ตาขุ่นเป็นก้อนขาวและกระจายไปยังส่วนกระจกตาดำ (Cornea) ทำให้ประสิทธิภาพการใช้สายตาของผู้ป่วยไม่สามารถมองเห็นได้ปกติ และเกิดภาวะโรคแทรกซ้อนที่สามารถส่งผลกระทบระบบการทำงานของส่วนประกอบของอวัยวะส่วนอื่น ๆ ต่อดวงตาได้ ด้วย 3 โรคแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นจากต้อกระจก ได้แก่ 
 

  • ต้อลม (Pinguecula) อาการเยื่อบุตาขาวตกตะกอนเป็นก้อนแผ่นขาวปนเหลือนขนาดใหญ่บนบริเวณใกล้กระจกตา และเกิดขึ้นได้ในบริเวณหัวตาและหางตา ต้อลมนั้น ส่งผลให้ดวงตาของผู้ป่วยเกิดอาการระคายเคือง แสบตา ตาแดง และน้ำตาไหลเหมือนมีเศษผงเข้าตา
  • ต้อเนื้อ (Pterygium) เกิดขึ้นจากการเป็นต้อลม ตรงบริเวณก้อนเยื่อบุขาวปนเหลืองเข้าสู่บริเวณกระจกตาดำ ทำให้ตัวก้อนบุขาวนี้บดบังการทำงานของรูม่านตา ทำให้การมองเห็นเป็นภาพเบลอ สายตามัว ไม่สามารถโฟกัสสิ่งที่จดจ้องได้ตมชัด
  • ต้อหิน (Glaucoma) เกิดขึ้นจากการเส้นประสาทของดวงตาเสื่อมสภาพในการทำงานลง เนื่องจากความดันในเลือดของดวงตาอยู่ในระดับสูง ส่งให้ตัวความดันกดเส้นประสาทตาที่ส่งสัญญานไปยังส่วนสมองฉีกขาดได้

หากถามว่าภาวะแทรกซ้อนที่กล่าวมาข้างต้นที่เกิดจากต้อกระจกอันตรายไหม แน่นอนว่าโรคเหล่านี้สามารถสร้างผลกระทบการมองเห็นของผู้ป่วยในชีวิตประจำวันเป็นอย่างมาก หากไม่รีบทำการรักษา อาจส่งผลให้ดวงตาของผู้ป่วยไม่สามารถใช้ดวงตาได้ และโรคแทรกซ้อนเหล่านี้อาจทำลายการมองเห็นและดวงตาบอดได้ในที่สุด 


สัญญาณเตือนอาการต้อกระจกขั้นรุนแรง

สัญญาณเตือนอาการเริ่มต้นของต้อกระจก โดยทั่วไป แบ่งออกเป็น 4 ระยะ ดังนี้
 

  • ระยะเริ่มแรก (The Early Stage)

การใช้สายตาสำหรับการจดจ้องภาพตรงหน้า จะไม่สามารถควบคุมจุดโฟกัสสายตาได้เหมือนในช่วงสายตาปกติ เกิดภาวะสายตามัว มองเห็นภาพซ้อนเล็กน้อย การมองเห็นแสงสว่างอย่าง แสงไฟ อาจทำเห็นภาพสะท้อน ทำให้ตารู้สึกเหนื่อยล้ามากกว่าปกติ ในระยะนี้สามารถแก้ปัญหาอาการต้อกระจกโดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน และทำการรักษาต้อกระจกโดยไม่ต้องผ่าตัดได้ในระยะเริ่มต้น
 

  • ระยะก่อนต้อแก่ (The Immature Stage)

ส่วนประของแก้วตามีความขุ่นเป็นก้อนขาวบาง ๆ ในตรงส่วนกลางของดวงตา โดยในระยะก่อนเข้าต้อแก่ควรหลีกเลี่ยงการใช้สายตาในการมองภาพด้วยตาเปล่า ควรหาอุปกรณ์ช่วยถนอมสายตาอย่างการสวมใส่แว่นตาในการช่วยโฟกัสการมองเห็นได้ชัดยิ่งขึ้น
 

  • ระยะต้อแก่ (The Mature Stage)

บริเวณตรงส่วนของแก้วตามีความขุ่นมากขึ้นอย่างชัดเจน โดยตัวก้อนขาวที่เกิดจากโปรตีนที่ตกตะกอน ได้ทำการแพร่กระจายไปยังส่วยประกอบต่าง ๆ ของอวัยวะตาทั้งหมด ส่งผลข้างเคียงต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ในระยะนี้แพทย์จะทำการนัดผ่าตัดเพื่อป้องกันตัวต้อแพร่กระจายไปยังขั้วประสาทตาโดยเร็วที่สุด
 

  • ระยะต้อสุกเกิน (The Hypermature Stage)

ส่วนของแก้วตามีความขุ่นมากขึ้น ตัวต้อมีความหนาและกดทับเส้นเส้นใยประสาทส่วนตาที่ทำหน้าที่ส่งสัญญาณภาพไปยังส่วนประสาทสมอง หากตัวต้อกดทับเส้นใยไปเป็นจำนวนมาก อาจทำให้ภาพส่งไปยังส่วนสมองได้น้อยลง ระยะนี้จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดโดยด่วนที่สุด หากปล่อยตัวต้อสุกโดยไม่ได้รับการรักษาใด ๆ อาจส่งผลให้ตัวต้อเกิดอาการแทรกซ้อนอย่าง อาการต้อหิน ที่มีผลทำให้เส้นใยตรงขั้วประสาทตาถูกตัวต้อกดทับ และอาจทำให้สูญเสียการมองเห็นได้

 

 
 

วิธีรักษาโรคต้อกระจก



วิธีรักษาต้อกระจกอันตรายไหม ควรได้รับการรักษาวิธีไหนบ้าง ทางแพทย์ได้เตรียมประเภทวิธีรักษาสำหรับผู้ป่วยที่่มีผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคต้อกระจกแต่ละระยะทั้งหมด 3 วิธีการหลัก ได้แก่
 

1. การรักษาต้อกระจกโดยไม่ต้องผ่าตัด

ผู้ป่วยที่เป็นโรคต้อกระจกในระยะเริ่มต้น สามารถหลีกเลี่ยงการผ่าตัดดวงตา ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้สายตา ตามคำแนะนำของแพทย์ พร้อมกับใช้อุปกรณ์ถนอมสายตาอย่างแว่นสายตาสำหรับป้องกันผลข้างเคียงที่ทำให้เกิดต้อกระจกโดยเฉพาะ ในการปรับวิถีการใช้ชีวิตเพื่อดูแลรักษาดวงตาสองคู่ได้อย่างยั่งยืน
 

2. การรักษาต้อกระจกด้วยการผ่าตัด

วิธีการรักษาต้อกระจกด้วยการรับประทานยาหรือการหยอดตาในปัจจุบัน ไม่สามารถรักษาโรคต้อกระจกให้หายขาดได้ ในกรณีผู้ป่วยอยู่ในระยะต้อแก่และต้อสุก ทางแพทย์จะทำการแนะนำการผ่าตัดต้อกระจก 2 รูปแบบดังนี้
 

  • วิธีสลายต้อกระจกด้วยคลื่นอัลตร้าซาวด์ (Phacoemulsification)

Phaco เป็นวิธีการรักษาแบบใหม่ของแพทย์ โดยการรักษารูปแบบนี้จะทำการรักษาสำหรับผู้ป่วยที่เป็นโรคต้อกระจกระยะต้อแก่ ช่วงเริ่มต้นของการผ่าตัด ทางแพทย์จะจัดเตรียมยาหยอดยาชาเข้าสู่ดวงตา จากนั้นจะทำการผ่าตัดเปิดแผลเลนส์ตาด้วยขนาดความกว้าง 3 มล. เพื่อเป็นการนำเครื่องมือรักษาสลายบริเวณตะกอนขุ่นมัวของตัวเลนส์ตาทั้งหมด 

หลังใช้เครื่องมือสลายตัวต้อเรียบร้อย จะเหลือเปลือกหลังของเลนส์ตา ทางแพทย์ได้จัดเตรียมเลนส์แก้วตาเทียม (Intraocular Lens) เข้าไปแทนที่ หลังจากการผ่าตัดบริเวณแผลที่ผ่าจะมีขนาดเล็ก ตัวตาของผู้ป่วยสามารถทำการฟื้นฟูได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องทำการเย็บแผลทั้งสิ้น หากตัวตาผ่านพ้นระยะการรักษาเรียบร้อย ผู้ป่วยสามารถใช้ดวงตาในการมองเห็นได้อย่างปกติ และดำเนินการใช้ชีวิตประจำวันได้โดยไม่มีปัญหาใด ๆ 
 

  • วิธีผ่าตัดต้อกระจกแบบเปิดแผลกว้าง (Extracapsular Cataract Extraction)

เป็นวิธีการรักษาแบบดั้งเดิมของแพทย์ โดยการรักษารูปแบบนี้จะทำการรักษาสำหรับผู้ป่วยที่เป็นโรคต้อกระจกระยะต้อสุก โดยบริเวณเลนส์ตามีความแข็งมากจนไม่สามารถผ่าตัดด้วยการสลายตัวของคลื่นอัลตราซาวด์ได้ 

ช่วงเริ่มต้นของการผ่าตัด ทางแพทย์จะทำการผ่าตัดเปิดแผลขนาดความยาว 10 มล. ตรงส่วนครึ่งบนของลูกตาในการนำเลนส์ตาที่เป็นต้อกระจกออก จนเหลือแค่เปลือกหุ้มเลนส์ตาทางด้านหลังแล้วนำเลนส์แก้วตาเทียมใส่เข้าไป แล้วทำการเย็บแผลที่ผ่าเป็นขั้นตอนสุดท้ายของการผ่าตัด
 

3. การผ่าตัดต้อกระจกร่วมกับการฟื้นฟูค่าสายตา

ทางแพทย์ได้จัดเตรียมการตรวจสายตาสำหรับการรักษาผู้ป่วยโรคต้อกระจกที่ต้องการรักษาค่าสายตาในทีเดียว ด้วยทุกกระบวนการผ่าตัดต้อกระจกจะใช้เลนส์แก้วตาเทียมสวมใส่ตรงส่วนบริเวณเปลือกหลังเลนส์ตาอยู่เสมอ โดยตัวคุณสมบัติของเลนส์ตาเทียมสามารถรักษา สายตาสั้น สายตายาว หรือสายตาเอียง ให้กลับมาเป็นดวงตาปกติที่มองเห็นคมชัดเหมือนแต่ก่อน 

โดยทั่วไป เลนส์แก้วตาเทียมแบ่งชนิด 2 ประเภทหลักในการฟื้นหูค่าสายตา แบ่งเป็น 

  • เลนส์แก้วตาเทียม ชนิด Monofocal Intraocular Lens (Monofocal IOL) สำหรับผู้ป่วยโรคต้อที่ต้องการรักษาค่าสายตายาว
  • เลนส์แก้วตาเทียม ชนิด Toric Intraocular Lens (Toric IOL) สำหรับผู้ป่วยโรคต้อที่ต้องการรักษาค่าสายตาเอียง

ในระยะช่วงหลังผ่าตัด ทางแพทย์จะทำการแนะนำให้ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงการใช้นิ้วมือ ทำการสัมผัสบริเวณดวงตาโดยตรง รวมถึงการไปในนสถานที่ที่มีลมพัด แสงแดดจ้า และน้ำเข้าตาเป็นเวลา 1 อาทิตย์ หากผู้ป่วยต้องการทำความสะอาดบริเวณใบหน้า ควรใช้ผ้าชุบน้ำและบิดให้แห้งแทนการล้างหน้าผ่านน้ำโดยตรง พร้อมกับรับประทานยาและทำการนัดพบแพทย์ตามเวลาที่กำหนด หากในช่วงระหว่างการรักษาตัวเกิดอาการผิดปกติทางดวงตาที่ป่าตัด ควรรีบพบแพทย์โดยทันที

 


ต้อกระจกไม่ผ่าออกได้ไหม

การหลีกเลี่ยงไม่ผ่าตัดต้อกระจกนั้นอันตรายไหม? จะเหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคต้อกระจกในระยะเริ่มต้น ที่มีสภาพการมองเห็นเลือนลาน เห็นภาพร่ามัวเป็นบางครั้ง และยังไม่มีปัจจัยโรคแทรกซ้อนของโรคต้อกระจกมาขัดขวางการใช้สายในชีวิตประจำวัน หากในกรณีที่ผู้ป่วยอยู่ในระยะต้อแก่จนไปถึงต้อสุก ควรทำการผ่าตัดโดยเร็วที่สุด เนื่องจากหากปล่อยตัวต้อแพร่กระจายในบริเวณตัวตาทั้งหมดอาจทำลายสายใยขั้วประสาทตาและตาบอดในที่สุด
 

ผ่าตัดต้อกระจกอันตรายไหม


การผ่าตัดต้อกระจก (Cataract Surgery) ไม่ส่งผลอันตรายต่อดวงตาแต่อย่างใด เนื่องจากในช่วงขั้นตอนการผ่าตัด ทีมแพทย์จะไม่ใช้ยาสลบแก่ผู้ป่วยแต่อย่างใด อีกทั้งระยะการผ่าตัดต้อกระจกใช้เวลาเพียงแค่ 25-30 นาที หลังจากทำการผ่าตัดเสร็จเรียบร้อยผู้ป่วยสามารถนั่งพักฟื้นซักระยะ และสามารถเดินทางกลับบ้านได้ตามปกติ


ข้อสรุป

ในช่วงระยะเริ่มต้นของโรคต้อกระจก ผู้ป่วยสามารถทำการปรึกษาแพทย์รับยาควบคู่กับปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการบำรุงสายตา หากในกรณีที่ผู้ป่วยเป็นต้อกระจกระยะต้อแข็งหรือต้อสุก ควรทำการนัดผ่าตัดกับจักษุแพทย์โดยทันที เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะแทรกซ้อนของโรคต้อกระจกที่มีปัจจัยในการทำลายด้านการมองเห็น โดยติดต่อสอบถามกับทีมจักษุแพทย์เฉพาะทางโรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ได้ที่ Line @samitivejchinatownหรือเบอร์ 02-118-7893 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง


แอดไลน์ สมิติเวช ไชน่าทาวน์
 

แพทย์ประจำศูนย์

นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา
บทความและสุขภาพอื่นที่น่าสนใจ