สายตายาวตามอายุ อาการยอดฮิตของคนสูงวัย
บทความโดย: seoteam seoteam
วันที่เผยแพร่: 14 กรกฎาคม 2569
วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569

เมื่อเวลาผ่านไป ร่างกายของเราก็เปลี่ยนแปลงไปตามธรรมชาติ และหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงที่พบได้บ่อยที่สุดคือปัญหาทางด้านสายตา หากลองสังเกตแล้วพบว่าต้องเหยียดแขนออกไปไกลขึ้นเพื่ออ่านข้อความ หรือรู้สึกว่าตัวหนังสือดูเบลอเมื่อมองใกล้ ๆ นี่อาจเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าคุณอาจกำลังเผชิญกับภาวะสายตายาวตามอายุ ซึ่งเป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้กับทุกคนเมื่อมีอายุเพิ่มมากขึ้น
การทำความเข้าใจถึงสาเหตุ อาการ และวิธีการดูแลรักษาที่เหมาะสม จะช่วยให้คุณสามารถรับมือกับปัญหานี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สารบัญบทความ

อาการสายตายาว (Presbyopia) คือ ภาวะบกพร่องด้านการมองเห็นที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติเมื่อเลนส์ตาสูญเสียความยืดหยุ่นไปตามอายุ ทำให้ตาไม่สามารถปรับโฟกัสเพื่อมองวัตถุในระยะใกล้ได้อย่างชัดเจน ภาวะสายตายาวตามอายุจะเป็นกระบวนการเสื่อมสภาพตามวัยที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ และมักเริ่มเกิดขึ้นหลังจากอายุ 40 ปีขึ้นไป โดยส่วนใหญ่จะเป็นภาวะที่ค่อย ๆ พัฒนาแบบค่อยเป็นค่อยไป และส่งผลกระทบต่อการทำกิจกรรมประจำวันที่ต้องใช้การมองในระยะใกล้
หลายคนคงสงสัยว่าสายตายาวเกิดจากอะไรได้บ้าง ในความเป็นจริงแล้วสายตายาวตามอายุสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ซึ่งจะมีสาเหตุหลัก ๆ ดังนี้
- การสูญเสียความยืดหยุ่นของเลนส์ตา - เลนส์ตาเกิดการแข็งตัว และสูญเสียความสามารถในการเปลี่ยนรูปร่างเพื่อปรับโฟกัสตามระยะที่แตกต่างกัน
- การอ่อนแอของกล้ามเนื้อตา - กล้ามเนื้อรอบเลนส์ตาที่ใช้ในการปรับโฟกัสจะอ่อนแอลงตามอายุ ทำให้การควบคุมการมองเห็นลดลง
- การเปลี่ยนแปลงของโปรตีนในเลนส์ - โครงสร้างโปรตีนภายในเลนส์จะเปลี่ยนแปลงไปตามวัย ส่งผลต่อความใสและการทำงานของเลนส์
- ปัจจัยทางพันธุกรรม - ครอบครัวที่มีประวัติเป็นสายตายาว จะมีความเสี่ยงสูงกว่าปกติ
- การใช้ตาอย่างผิดวิธี - การมองหน้าจอหรืองานใกล้เป็นเวลานานโดยไม่พักตา อาจเร่งให้เกิดอาการสายตายาวตามอายุได้เร็วขึ้น
- ปัญหาด้านสุขภาพอื่น ๆ - การมีโรคประจำตัวบางอย่าง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือโรคหัวใจ อาจส่งผลต่อการไหลเวียนของเลือดไปยังตา ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการสายตายาวได้

เมื่อเข้าใจสาเหตุแล้ว สิ่งสำคัญคือการทำความเข้าใจว่าภาวะสายตายาวมีอาการอย่างไร เพื่อที่จะได้ตรวจเช็กและเข้ารับการรักษาได้ในทันที สำหรับใครที่กำลังเข้าสู่ภาวะสายตายาวตามอายุ จะมีอาการที่สังเกตได้หลัก ๆ ดังนี้
- การมองเห็นเบลอเมื่อมองใกล้ ๆ - ตัวหนังสือหรือวัตถุใกล้ตัวดูไม่ชัดเจน โดยเฉพาะการมองที่ต้องใช้สายตาระยะใกล้อย่างการอ่านหนังสือ
- ต้องเหยียดแขนออกไปไกลขึ้นให้มองเห็นชัด - เป็นพฤติกรรมที่พบได้บ่อยที่สุด เพื่อให้สามารถมองเห็นข้อความหรือรายละเอียดได้ชัดเจนขึ้น
- ปวดหัว เมื่อยล้าตา - เกิดจากการที่ตาต้องพยายามปรับโฟกัสมากกว่าปกติ โดยเฉพาะหลังจากใช้สายตาระยะใกล้เป็นเวลานาน
- มีอาการแสบตาและตาแห้ง - มักเกิดขึ้นเมื่อต้องใช้สายตาในการอ่าน หรือทำงานระยะใกล้เป็นเวลานานติดต่อกัน
- มองเห็นไม่ชัดในพื้นที่แสงน้อย - ความสามารถในการมองเห็นรายละเอียดใกล้ ๆ จะลดลงมากขึ้นในพื้นที่ที่แสงไม่เพียงพอ
- เปลี่ยนโฟกัสยากขึ้น - การปรับสายตาจากมองไกลมามองใกล้หรือสลับกันใช้เวลานานกว่าเดิม
นอกจากสาเหตุหลักแล้ว ยังมีปัจจัยเสี่ยงและโรคประกอบต่าง ๆ ที่อาจเร่งให้เกิดสายตายาวตามอายุเร็วขึ้น หรือทำให้อาการรุนแรงมากกว่าปกติ โดยจะมีปัจจัยและโรคที่อาจทำให้เกิดภาวะสายตายาวตามอายุดังนี้
ปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะสายตายาวตามอายุ
- อายุที่เพิ่มขึ้น - ปัจจัยหลักที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ของการเกิดภาวะสายตายาวตามอายุ โดยส่วนใหญ่จะเริ่มเกิดขึ้นหลังอายุ 40 ปี และจะค่อย ๆ รุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ ตามวัย
- เพศ - ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะสายตายาวตามอายุมากกว่าผู้ชายเล็กน้อย โดยเฉพาะหลังวัยหมดประจำเดือน เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน
- การทำงานที่ต้องใช้สายตาระยะใกล้เป็นเวลานาน - เช่น การอ่าน การใช้คอมพิวเตอร์ งานฝีมือ หรือการใช้โทรศัพท์มือถือเป็นเวลานาน
- ปัจจัยทางพันธุกรรม - ครอบครัวที่มีประวัติสายตายาวจะเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดอาการได้เร็วขึ้น
- การสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์ - ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลเสียต่อการไหลเวียนของเลือดและสุขภาพตาโดยรวม
โรคที่อาจทำให้เกิดภาวะสายตายาวตามอายุ
- โรคเบาหวาน - ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงส่งผลกระทบต่อเลนส์ตา และทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างเลนส์
- โรคความดันโลหิตสูง - การไหลเวียนของเลือดที่ไม่ปกติ ส่งผลต่อการนำสารอาหารไปเลี้ยงเนื้อเยื่อตา
- โรคหัวใจและหลอดเลือด - ความผิดปกติของระบบไหลเวียนเลือด อาจทำให้ตาได้รับออกซิเจนและสารอาหารไม่เพียงพอ
- โรคไต - การทำงานของไตที่ผิดปกติส่งผลต่อการขับถ่ายสารพิษ และการรักษาสมดุลของร่างกาย ซึ่งรวมไปถึงดวงตา
- โรคไทรอยด์ - ฮอร์โมนไทรอยด์ที่ผิดปกติส่งผลกระทบต่อการเผาผลาญ และการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ รวมทั้งดวงตาด้วยเช่นกัน

ปัจจุบันมีวิธีการแก้สายตายาวหลากหลายวิธีที่สามารถช่วยให้ผู้ป่วยสายตายาวตามอายุกลับมามีการมองเห็นที่ดีได้ การรักษาสายตายาวเริ่มจากวิธีที่ง่าย ๆ อย่าง การสวมแว่นตาอ่านหนังสือ หรือแว่นโปรเกรสซีฟที่ช่วยปรับโฟกัสได้หลายระยะ สำหรับผู้ที่ต้องการความสะดวกมากขึ้น คอนแท็กต์เลนส์แบบมัลติโฟกัสก็เป็นทางเลือกที่ดี
ในกรณีที่ต้องการการแก้ไขปัญหาสายตาอย่างถาวร การผ่าตัดเลสิกอย่างการทำเลสิก สายตายาว สามารถปรับแก้รูปร่างของกระจกตาเพื่อให้มองใกล้และไกลได้ชัดเจน นอกจากนี้ยังมีการใส่เลนส์เทียมภายในตาที่สามารถปรับโฟกัสได้หลายระยะ ซึ่งเป็นตัวเลือกที่เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาต้อกระจกร่วมด้วย การเลือกวิธีการรักษาควรปรึกษากับจักษุแพทย์เพื่อหาวิธีที่เหมาะสมที่สุดของแต่ละคน
แม้ว่าภาวะสายตายาวตามอายุจะเป็นการเสื่อมสภาพตามธรรมชาติที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่เราสามารถชะลอการเกิดและลดความรุนแรงได้ด้วยการป้องกันที่เหมาะสม และการดูแลสุขภาพตาอย่างถูกต้อง ดังนี้
- การตรวจสายตาประจำปี - ควรตรวจสายตาอย่างสม่ำเสมอทุกปีหลังจากอายุ 40 ปี เพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลงและเตรียมพร้อมรับการรักษาที่เหมาะสม
- การพักสายตาอย่างสม่ำเสมอ - ปฏิบัติตามกฎ 20-20-20 คือทุก 20 นาที มองไปที่วัตถุระยะ 20 ฟุต เป็นเวลา 20 วินาที
- การใช้แสงสว่างที่เพียงพอ - จัดให้มีแสงสว่างที่เหมาะสมเมื่ออ่านหนังสือ หรือทำงานระยะใกล้ เพื่อลดการใช้กล้ามเนื้อตา
- การออกกำลังกายสำหรับตา - ฝึกการโฟกัสใกล้-ไกลสลับกัน และการเคลื่อนไหวลูกตาในทิศทางต่าง ๆ เป็นประจำ
- การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อตา - บริโภคอาหารที่อุดมด้วยวิตามิน A, C, E และสารต้านอนุมูลอิสระ เช่น ผักใบเขียว ผลไม้ และปลา
- การหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่เป็นอันตราย - งดสูบบุหรี่ ลดการดื่มแอลกอฮอล์ และป้องกันตาจากแสงแดดจัดด้วยแว่นกันแดด
- การใช้หน้าจออย่างถูกต้อง - รักษาระยะห่างที่เหมาะสมจากหน้าจอ ปรับความสว่างให้เหมาะสม และหลีกเลี่ยงการใช้งานต่อเนื่องเป็นเวลานาน
ปัญหาสายตายาวตามอายุ เป็นภาวะที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติเมื่อเลนส์ตาสูญเสียความยืดหยุ่นตามวัย ทำให้การมองวัตถุระยะใกล้เบลอจนต้องเหยียดแขนออกไปไกลขึ้นเพื่อให้เห็นรายละเอียดชัดเจน อาการนี้มักเริ่มปรากฏหลังอายุ 40 ปี และจะค่อย ๆ รุนแรงขึ้นตามเวลา ถึงแม้ว่าจะเป็นปัญหาที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่สามารถรักษาได้หลายวิธี ตั้งแต่การใส่แว่นตา การใช้คอนแทกต์เลนส์ ไปจนถึงการผ่าตัดเลสิก
สำหรับใครที่กำลังประสบปัญหาสายตายาวตามอายุ และอยากทำเลสิกเพื่อให้ใช้ชีวิตได้ปกติเหมือนเคย แต่ยังไม่รู้ว่าจะทำเลสิกที่ไหนดี ที่สมิติเวช ไชน่าทาวน์ เราพร้อมให้บริการรักษาสายตายาวตามอายุด้วยเครื่องมือที่ทันสมัย และทีมจักษุแพทย์ที่มีความชำนาญการ สามารถให้คำปรึกษาและแนะนำวิธีการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละคน เพื่อให้คุณกลับมามองเห็นได้ชัดเจนและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
References
Mayo Clinic Staff. (2021, Nov 20). Presbyopia. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/presbyopia/symptoms-causes/syc-20363328
Odalys Mendoza. (2024, May 21). What Is Presbyopia?. AAO. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-presbyopia
Presbyopia. (2023, Jul 6). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8577-presbyopia
นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา