เริมที่ตาคืออะไร เช็กอาการ วิธีรักษา และความเสี่ยงต่อการมองเห็น
บทความโดย: seoteam seoteam
วันที่เผยแพร่: 29 ตุลาคม 2569
วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569

เคยสังเกตไหมว่า ตาแดง ระคายเคือง เจ็บตาแบบแปลก ๆ อาจไม่ใช่ตาอักเสบธรรมดาเสมอไป เพราะเริมที่ตาคือการติดเชื้อไวรัสเริมที่ลุกลามมาถึงดวงตา โดยเฉพาะกระจกตา ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของการมองเห็น หากปล่อยไว้ไม่รักษา อาจเกิดแผลเป็นและทำให้สายตาแย่ลงได้
บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักเริมที่ตา ตั้งแต่สาเหตุ อาการ วิธีแยกจากตาแดงทั่วไป การรักษา ไปจนถึงการดูแลตัวเองเพื่อลดโอกาสกลับเป็นซ้ำ
Key Takeaways
- เริมที่ตาเกิดจากเชื้อ Herpes Simplex Virus (HSV) และต่างจากเริมผิวหนังทั่วไป เพราะอาจกระทบการมองเห็นโดยตรง
- อาการที่พบบ่อยคือ ปวดตา ตาแดง น้ำตาไหล ตามัว และสู้แสงไม่ได้ บางรายมีตุ่มน้ำที่เปลือกตา
- ความรุนแรงขึ้นกับชั้นของกระจกตาที่ติดเชื้อ หากรักษาเร็วจะช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนได้
- ไวรัสสามารถหลบอยู่ในปมประสาทและกลับมากำเริบได้อีก จึงควรดูแลตัวเองและติดตามอาการกับแพทย์สม่ำเสมอ
- ห้ามซื้อยาหยอดตาใช้เอง โดยเฉพาะยาสเตียรอยด์ ควรได้รับการตรวจและสั่งยาโดยจักษุแพทย์เท่านั้น
สารบัญบทความ

เริมที่ตา หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Herpetic Eye Disease หรือ Ocular Herpes คือภาวะติดเชื้อไวรัสเริม (Herpes Simplex Virus: HSV) ที่ลุกลามมาที่ กระจกตา หรือเยื่อบุตา ซึ่งต่างจากเริมที่ผิวหนังหรือริมฝีปากที่คนส่วนใหญ่คุ้นเคย เพราะเริมที่ตามีผลต่อการมองเห็นโดยตรง
กระจกตาเปรียบเสมือนหน้าต่างใสด้านหน้าของดวงตา ทำหน้าที่รับแสงและช่วยโฟกัสภาพ เมื่อเชื้อไวรัสทำให้เกิดการอักเสบหรือเป็นแผลบริเวณนี้ ภาพที่เห็นอาจพร่ามัว ขุ่น หรือไวต่อแสงได้
สาเหตุหลักของเริมที่ตา คือเชื้อ HSV โดยเชื้อมี 2 ชนิดหลัก ได้แก่
- HSV-1 พบบ่อยที่บริเวณใบหน้า ริมฝีปาก และดวงตา เป็นสาเหตุของเริมที่ตาในคนส่วนใหญ่
- HSV-2 มักเกี่ยวข้องกับเริมที่อวัยวะเพศ พบที่ตาได้น้อยกว่า แต่อาจพบในทารกแรกเกิดที่ติดเชื้อระหว่างคลอด
โดยรูปแบบการติดเชื้อเริมที่ตาแบ่งเป็น 2 ลักษณะ
- การติดเชื้อครั้งแรก (Primary Infection) มักเกิดตั้งแต่วัยเด็กจากการสัมผัสน้ำลายหรือสิ่งคัดหลั่งของผู้ติดเชื้อ บางรายแสดงอาการคล้ายตาแดงเล็กน้อยและหายเอง จึงไม่รู้ตัวว่าติดเชื้อมาแล้ว
- การติดเชื้อซ้ำ (Recurrent Infection) หลังการติดเชื้อครั้งแรก ไวรัสไม่ได้หายไปไหน แต่จะหลบอยู่ในปมประสาทที่เลี้ยงใบหน้าและดวงตา เมื่อร่างกายอ่อนแอจากปัจจัยต่าง ๆ ก็อาจทำให้อาการเริมขึ้นตากลับมากำเริบได้
ใคร ๆ ก็มีโอกาสเป็นเริมที่ตาได้ เพราะเชื้อ HSV พบได้ทั่วไปในประชากร แต่กลุ่มต่อไปนี้มีความเสี่ยงสูงกว่าปกติ
- ผู้ที่เคยเป็นเริมในตาหรือเคยมีเริมที่ใบหน้าและริมฝีปากบ่อย ๆ
- ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้ป่วยเอชไอวี ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง หรือผู้ที่ใช้ยากดภูมิคุ้มกัน
- ผู้ที่ใช้ยาหยอดตาสเตียรอยด์โดยไม่อยู่ในความดูแลของแพทย์
- ผู้ที่เครียดจัด พักผ่อนน้อย หรือเจ็บป่วยบ่อย
- ผู้ที่ต้องเผชิญแสงแดดจัดเป็นเวลานานโดยไม่ป้องกันดวงตา
- ผู้ที่เคยได้รับบาดเจ็บที่ตา หรือเคยผ่าตัดตา เช่น เปลี่ยนกระจกตา
- ผู้ที่สวมใส่คอนแทคเลนส์ แล้วรักษาความสะอาดไม่ดี หรือใส่ต่อเนื่องนานเกินไป

อาการของเริมที่ตา มักเกิดที่ตาข้างเดียว และอาจแตกต่างกันไปตามตำแหน่งที่ติดเชื้อ อาการที่พบได้บ่อย ได้แก่
- ปวดตา เจ็บตา หรือรู้สึกเหมือนมีของอยู่ในตา
- ตาแดง น้ำตาไหลมากผิดปกติ
- สู้แสงไม่ได้ แสบตาเมื่อเจอแสงจ้า
- ตามัว มองเห็นภาพไม่ชัด
- มีตุ่มน้ำใสหรือผื่นที่เปลือกตาและผิวหนังรอบดวงตา บางรายพบเริมที่เปลือกตาร่วมด้วย
- เปลือกตาบวม หรือมีขี้ตาผิดปกติ
สัญญาณอันตรายที่ควรรีบพบแพทย์ทันที
- ปวดตารุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ
- สายตามัวลงอย่างรวดเร็ว หรือเห็นภาพเป็นหมอกขาว
- ตามีจุดขุ่นขาวบนกระจกตา
- มีไข้ร่วมกับอาการตาและตุ่มน้ำรอบดวงตา
- เคยเป็นเริมที่ตามาก่อนแล้วอาการกลับมาอีก
หากมีอาการเหล่านี้ไม่ควรรอให้หายเอง เพราะยิ่งรักษาช้า ความเสี่ยงต่อการเกิดแผลเป็นที่กระจกตายิ่งสูงขึ้น
หลายคนสับสนระหว่างเริมที่ตากับตาแดงทั่วไป เพราะระยะแรกอาจดูคล้ายกัน แต่มีจุดสังเกตที่ช่วยแยกได้ ดังนี้
- ตำแหน่งที่พบ: เริมที่ตามักเป็นข้างเดียว ส่วนตาแดงทั่วไปเป็นได้ทั้งข้างเดียวและสองข้าง
- ความเจ็บปวด: เริมที่ตาปวดตามากกว่าและสู้แสงไม่ได้ ส่วนตาแดงทั่วไปมักระคายเคือง แสบตา ปวดไม่มาก
- ผิวหนังรอบตา: เริมที่ตาอาจมีตุ่มน้ำที่เปลือกตา ส่วนตาแดงทั่วไปมักไม่มีตุ่มน้ำ
- การมองเห็น: เริมที่ตาอาจตามัวได้ชัดเจน ส่วนตาแดงทั่วไปมักมัวเล็กน้อยเพียงชั่วคราว
- ผลต่อกระจกตา: เริมที่ตาอาจเกิดแผลหรือการอักเสบ ส่วนตาแดงทั่วไปมักไม่ลุกลามถึงกระจกตา
นอกจากนี้ยังมีโรคตาอื่นที่อาจเข้าใจผิดได้ เช่น ต้อเนื้อ หรือต้อลม ซึ่งมักมีลักษณะเป็นก้อนเนื้อหรือตุ่มที่เยื่อบุตาขาว และเกิดจากแสงแดดหรือฝุ่นละออง ไม่ใช่การติดเชื้อไวรัส หากไม่แน่ใจว่าอาการที่เป็นคืออะไร การตรวจโดยจักษุแพทย์จะช่วยแยกโรคได้อย่างแม่นยำที่สุด
เริมที่ตาเป็นสาเหตุสำคัญของการสูญเสียการมองเห็นจากโรคติดเชื้อที่กระจกตา แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่เป็นจะต้องตาบอด ความเสี่ยงขึ้นอยู่กับว่าไวรัสลุกลามถึงชั้นไหนของกระจกตา
- ชั้นผิวนอก (Epithelial Keratitis) พบบ่อยที่สุด มักตอบสนองต่อยาต้านไวรัสได้ดี และมักหายโดยไม่ทิ้งแผลเป็นหากรักษาทัน
- ชั้นเนื้อ (Stromal Keratitis) รุนแรงกว่า รักษายากกว่า และมีโอกาสเกิดแผลเป็นที่กระจกตามากขึ้น
- ชั้นใน (Endothelitis) ทำให้กระจกตาบวมและขุ่น อาจกระทบการมองเห็นอย่างชัดเจน
ภาวะแทรกซ้อนที่มีโอกาสพบได้
- กระจกตาอักเสบ กระจกตาขุ่นหรือเป็นแผลเป็น ทำให้มองเห็นไม่ชัด
- เส้นเลือดงอกเข้ากระจกตา
- แผลที่กระจกตาเรื้อรังหายยาก
- ต้อหินแทรกซ้อน
- ในรายที่รุนแรงและเป็นซ้ำหลายครั้ง อาจต้องผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตา
แม้ว่าเริมที่ตาจะไม่ได้ทำให้ตาบอดในทุกราย แต่การพบแพทย์และเริ่มรักษาเร็วช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้ได้มาก

การวินิจฉัยเริมที่ตา ส่วนใหญ่แพทย์ใช้ประวัติอาการร่วมกับการตรวจตาอย่างละเอียด โดยวิธีที่ใช้บ่อย ได้แก่
- ซักประวัติ เช่น เคยเป็นเริมที่ตาหรือรอบใบหน้ามาก่อนหรือไม่ มีปัจจัยกระตุ้นอะไร และใช้ยาหยอดตาสเตียรอยด์อยู่หรือไม่
- ตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ชนิดตรวจตา (Slit Lamp) เพื่อดูลักษณะของกระจกตาและโครงสร้างภายในตาอย่างละเอียด
- ย้อมสีฟลูออเรสซีน (Fluorescein) ช่วยให้เห็นแผลที่ผิวกระจกตา
- เก็บตัวอย่างจากดวงตาส่งตรวจหาเชื้อ เช่น การตรวจ PCR ในกรณีที่อาการไม่ชัดเจนหรือรักษาแล้วไม่ดีขึ้น
การรักษาเริมที่ตา ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและความรุนแรงของการติดเชื้อ โดยจักษุแพทย์จะเลือกแนวทางที่เหมาะสมให้เป็นรายบุคคล เช่น
- ยาต้านไวรัสชนิดหยอดหรือป้ายตา ใช้บ่อยในการติดเชื้อที่ผิวกระจกตา ช่วยยับยั้งการแบ่งตัวของไวรัส
- ยาต้านไวรัสชนิดรับประทาน เช่น อะไซโคลเวียร์ หรือวาลาไซโคลเวียร์ ใช้ในรายที่มีอาการรุนแรง
- ยาหยอดสเตียรอยด์ ใช้ลดการอักเสบในกรณีติดเชื้อชั้นเนื้อกระจกตา แต่ต้องใช้ร่วมกับยาต้านไวรัสและอยู่ในการดูแลของแพทย์เท่านั้น เพราะหากใช้ผิดวิธีอาจทำให้การติดเชื้อรุนแรงขึ้น
- ยาหยอดขยายม่านตา ช่วยลดอาการปวดและการอักเสบภายในตาในบางราย
- การทำความสะอาดแผลที่ผิวกระจกตา ในบางกรณีแพทย์อาจช่วยเอาเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อออกเพื่อให้แผลหายเร็วขึ้น
- การผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตา ใช้ในกรณีที่เกิดแผลเป็นหรือความขุ่นที่ส่งผลต่อการมองเห็นอย่างรุนแรงและไม่สามารถรักษาด้วยยาได้
ข้อควรระวังคือไม่ควรซื้อยารักษาเริมมาใช้เอง โดยเฉพาะยาที่มีสเตียรอยด์ เพราะฤทธิ์ยาอาจปิดบังอาการและทำให้ผลลัพธ์แย่ลงได้ ผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์ควรหยุดใส่ทันทีเมื่อสงสัยว่าติดเชื้อ และพบแพทย์โดยเร็ว

การติดเชื้อที่ชั้นผิวนอกของกระจกตา ส่วนใหญ่อาการดีขึ้นได้ดีเมื่อได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม และมักหายภายในประมาณ 1-2 สัปดาห์ แต่เนื่องจากไวรัสยังคงหลบอยู่ในปมประสาท จึงยังมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้ในอนาคต และไม่สามารถยืนยันได้ว่าจะหายขาดถาวร ดังนั้นการดูแลตัวเองและไปตรวจตามนัดจึงสำคัญมาก
แนวทางดูแลและป้องกันการกลับเป็นซ้ำ
- หลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้น เช่น ความเครียดสะสม การอดนอน และการเจ็บป่วยบ่อย
- ป้องกันแสงแดดและรังสี UV ด้วยแว่นกันแดด
- นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
- ไม่ขยี้ตา และล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสบริเวณดวงตา
- ไม่ใช้ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว หรือเครื่องสำอางรอบดวงตาร่วมกับผู้อื่น
- ดูแลความสะอาดของคอนแทคเลนส์ และงดใส่ในช่วงที่มีอาการ
- ติดตามอาการกับจักษุแพทย์สม่ำเสมอ โดยเฉพาะผู้ที่เคยติดเชื้อมาแล้ว บางรายแพทย์อาจพิจารณาให้ยาต้านไวรัสชนิดรับประทานเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ
เริมที่ตาเป็นภาวะที่ไม่ควรมองข้าม เพราะแม้จะเริ่มจากอาการที่ดูคล้ายตาแดงธรรมดา แต่หากลุกลามถึงกระจกตา อาจกระทบการมองเห็นได้ในระยะยาว การสังเกตอาการ ไปพบจักษุแพทย์ให้เร็ว และรักษาอย่างต่อเนื่องคือหัวใจสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนและโอกาสกลับเป็นซ้ำ
หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการปวดตา ตาแดง สู้แสงไม่ได้ หรือตามัว โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ พร้อมดูแลด้วยทีมจักษุแพทย์และเครื่องมือตรวจที่ทันสมัย ตั้งแต่การตรวจวินิจฉัย การวางแผนรักษา ไปจนถึงการติดตามอาการต่อเนื่อง เพื่อให้คุณมั่นใจว่าดวงตาได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม
หากมีอาการผิดปกติเกี่ยวกับดวงตา อย่ารอให้รุนแรงขึ้น นัดหมายเพื่อปรึกษาจักษุแพทย์ได้ที่
References
เริมที่ตาใช้เวลากี่วันถึงจะหาย?
กรณีติดเชื้อที่ผิวกระจกตาและได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม อาการมักดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์ แต่หากติดเชื้อรุนแรงอาจใช้เวลานานกว่านั้น และต้องติดตามอาการกับแพทย์อย่างใกล้ชิด
เป็นเริมที่ตาห้ามกินอะไรบ้าง?
ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าต้องงดอาหารชนิดใดเป็นพิเศษ แต่ควรหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่ทำให้ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เช่น การดื่มแอลกอฮอล์จัด การสูบบุหรี่ และการอดนอน พร้อมกินอาหารครบ 5 หมู่ และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์
เริมที่ตาติดต่อจากคนสู่คนได้หรือไม่?
ติดต่อได้ โดยเฉพาะช่วงที่มีตุ่มน้ำหรือแผลที่ยังไม่หาย ผ่านการสัมผัสโดยตรงหรือใช้ของร่วมกัน เช่น ผ้าเช็ดหน้า หมอน และเครื่องสำอาง ควรล้างมือบ่อย ๆ และหลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตา
ใช้มือสัมผัสแผลเริมที่ปากแล้วขยี้ตา จะทำให้เป็นเริมที่ตาไหม?
มีโอกาสที่เชื้อ HSV จะเข้าสู่ดวงตาจากการสัมผัสแผลเริมแล้วนำมือไปสัมผัสดวงตา อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าจะติดเชื้อทุกครั้ง ควรหลีกเลี่ยงการจับแผลเริมและขยี้ตา รวมถึงล้างมือด้วยสบู่และน้ำหลังสัมผัสบริเวณแผลที่มีเชื้อ
เริมที่ตาสามารถติดต่อผู้อื่นได้หรือไม่ หากไม่มีตุ่มเริมหรือแผลให้เห็น?
เชื้อ HSV สามารถแพร่ได้แม้ไม่มีอาการหรือแผลที่เห็นได้ชัด แต่การแพร่เชื้อจากผู้ที่มีการติดเชื้อ HSV ที่ตาไปยังผู้อื่นพบได้น้อย จึงควรล้างมือสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตา และไม่ใช้ของส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น
นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา