ดวงตาเป็นสิ่งสำคัญที่เราใช้ในการมองเห็นสิ่งต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน ดังนั้นจึงต้องหมั่นดูแลให้ดวงตาใช้งานได้ดีอยู่เสมอ โดยเฉพาะการวัดสายตา เพราะเป็นตัวชี้วัดว่าประสิทธิภาพการมองเห็นของเราดีแค่ไหน และการทำแบบทดสอบสายตายังช่วยให้รู้ถึงความผิดปกติของค่าสายตา เพื่อให้แก้ไขได้อย่างทันท่วงทีอีกด้วย
บทความนี้จะมาแนะนำวิธีวัดสายตาด้วยตัวเองว่ามีแนวโน้มที่จะสายตาสั้น เอียง หรือสายตายาวหรือไม่ โดยสามารถทำได้เองที่บ้านคร่าว ๆ ก่อนที่จะไปตรวจวัดค่าสายตาแบบเจาะจงกับจักษุแพทย์
Key Takeaways
สารบัญบทความ
การทำแบบทดสอบสายตาเป็นประจำจะช่วยให้สามารถสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงของสายตาได้เร็วขึ้น ทั้งยังช่วยให้มองเห็นสัญญาณเตือนว่าควรไปตรวจวัดสายตากับจักษุแพทย์หรือไม่ โดยเฉพาะคนที่ใช้สายตาหนัก ๆ ต้องจ้องจอคอมพิวเตอร์หรือมือถือบ่อย ๆ เพราะดวงตาต้องเจอกับแสงสีฟ้าซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อดวงตามากกว่าคนอื่น ๆ การทำแบบทดสอบตรวจสายตาก็จะช่วยให้มองเห็นถึงปัญหา และแก้ไขดูแลได้อย่างทันท่วงที
สำหรับวิธีการวัดค่าสายตาด้วยตนเองว่าอาจจะเข้าข่ายมีปัญหาสายตาหรือไม่นั้น สามารถทำได้จากการสังเกตการมองเห็นสิ่งรอบตัว ดังนี้
การตรวจสายตาด้วยการมองสิ่งรอบตัวในชีวิตประจำวันในระยะใกล้-ไกล จะช่วยให้สังเกตได้ว่าค่าสายตามีการเปลี่ยนแปลงไปหรือไม่ โดยหากภาพไม่ชัดเจนเหมือนก่อน หรือเห็นภาพซ้อน ภาพเบลอ รวมถึงเห็นเหมือนแสงแฟลชวาบร่วมกับอาการเวียนศีรษะ หรือมีอาการตาล้า แนะนำให้เข้ารับการปรึกษากับจักษุแพทย์
เวลาไปตรวจวัดสายตาที่คลินิกหรือโรงพยาบาล มักจะต้องปิดตาทีละข้างและอ่านค่าจากภาพวัดสายตา วิธีนี้ก็สามารถนำมาปรับใช้ได้ที่บ้านเช่นกัน โดยอาจจะเทียบการมองเห็นของดวงตาแต่ละข้างขณะปิดตาว่ามีข้างไหนภาพเบลอ มองได้ไม่ชัดกว่าอีกข้างหรือไม่ หรืออาจจะทำแบบทดสอบสายตาด้วยการพรินต์แผ่น Snellen Chart แล้วแปะบนผนังในห้องที่มีแสงสว่างเพียงพอ จากนั้นลองปิดตาทีละข้าง และอ่านตัวเลขบนแผ่นในระยะห่าง 3-6 เมตรก็ได้เช่นกัน
หากมองเสาไฟหรือแสงไฟตอนกลางคืนในที่มืด และพบว่าแสงฟุ้งกระจายเป็นแฉก ๆ ลักษณะนี้มักจะเกิดกับคนที่มีปัญหาสายตาผิดปกติ ดังนั้นหากสังเกตว่าตัวเองมีอาการนี้ แนะนำให้เข้ารับการตรวจสายตากับจักษุแพทย์
ทำเลสิคที่ไหนดี? แนะนำการเลือกสถานพยาบาลทำเลสิคให้ปลอดภัย ได้ผลลัพธ์คุ้มค่าระยะยาว
หากต้องการวัดค่าสายตาด้วยตัวเองแบบละเอียดมากขึ้น สามารถทำตามแบบทดสอบสายตาได้ดังต่อไปนี้
การทดสอบสายตาสั้น (Myopia) สามารถทำได้ด้วยแผ่นทดสอบสายตา (Snellen Chart) ที่เห็นได้ทั่วไปตามสถานพยาบาลหรือร้านแว่นตา โดยขั้นตอนการวัดสายตาสั้นด้วยตัวเอง มีดังนี้
วิธีเช็กผลลัพธ์จากแบบทดสอบสายตาสั้น
วิธีวัดสายตาสั้นสามารถทำได้ทั้งผู้ที่ยังไม่เคยวัดค่าสายตา และผู้ที่ใส่แว่นหรือคอนแทคเลนส์อยู่แล้วก็สามารถสวมใส่อุปกรณ์ในการวัดสายตา เพื่อทดสอบว่าค่าสายตาขณะใส่แว่นหรือคอนแทคเลนส์เปลี่ยนแปลงไปหรือไม่ได้
ภาวะสายตายาว (Hyperopia) คือภาวะที่มองระยะใกล้ไม่ชัด โดยสามารถทดสอบสายตาด้วยแผ่น Near Card ซึ่งมีวิธีและขั้นตอนดังนี้
วิธีเช็กผลลัพธ์จากแบบทดสอบสายตายาว
หากมีภาวะสายตายาว นอกจากสวมใส่แว่นเลนส์โปรเกรสซีฟแล้ว ก็สามารถแก้ไขได้ด้วยการทำเลสิคด้วยเช่นกัน โดยการทำเลสิคสามารถแก้ไขได้ทั้งสายตายาวแต่กำเนิด และปัญหาสายตายาวเมื่อมีอายุ 40 ปีขึ้นไป
ภาวะสายตาเอียง (Astigmatism) สามารถพบได้ทั่วไป แม้ว่าการมองเห็นจะปกติ ไม่ได้มีค่าสายตาสั้นหรือยาวชัดเจนก็อาจมีภาวะสายตาเอียงได้ การวัดสายตาเอียงด้วยตัวเองก็สามารถทำได้ด้วยการใช้ Fan Chart ซึ่งมีวิธีดังต่อไปนี้
วิธีเช็กผลลัพธ์จากแบบทดสอบสายตาเอียง
ถึงแม้ว่าจะสามารถวัดสายตาได้ด้วยตัวเอง แต่แบบทดสอบสายตาเหล่านี้ถือเป็นการคัดกรองเบื้องต้นเท่านั้น ไม่สามารถระบุค่าสายตาแบบชัดเจนได้ หากพบอาการหรือความผิดปกติเหล่านี้ แนะนำว่าควรพบจักษุแพทย์
หากต้องการตรวจเช็กว่าตัวเองมีปัญหาด้านสายตาหรือไม่ สามารถใช้แบบทดสอบสายตาและตรวจเช็กเองที่บ้านได้ อย่างไรก็ตาม การทำแบบทดสอบสายตาด้วยตัวเองเป็นการคัดกรองเบื้องต้นเท่านั้น ไม่สามารถระบุค่าสายตาที่ชัดเจน หรือระบุโรคทางดวงตาที่อาจส่งผลต่อการมองเห็นได้ เบื้องต้นหากพบความผิดปกติ แนะนำให้พบจักษุแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียด และทำการดูแลรักษาต่อไป
โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ ให้บริการตรวจเช็กสุขภาพดวงตา และคัดกรองสายตาโดยจักษุแพทย์ผู้ชำนาญการด้วยเครื่องมือที่ทันสมัย สะดวก ปลอดภัย และแม่นยำ พร้อมให้คำปรึกษาเพื่อการดูแลดวงตาอย่างถูกวิธี
ช่องทางติดต่อ
References
Centre For Sight. (2026, February 10). Online Eye Test: Pros, Cons & Accuracy Explained. Centre For Sight. https://www.centreforsight.net/blog/is-an-online-eye-test-being-better-or-not
Is a Home Vision Test as Good as Seeing an Eye Doctor?. (2023, May 12). Glasses. https://www.glasses.com/gl-us/blog/home-eye-test
DR. ROBERT SCHARFMAN. (n.d.). Home Vision Testing: Is it a Good Idea or a Bad Idea?. Atlantic Medical Eye Care. https://rscharfmanmd.com/home-vision-testing/
ขึ้นอยู่กับว่าทดสอบปัญหาสายตาแบบไหน โดยทั่วไปแล้วหากทดสอบสายตาสั้น ควรมีระยะห่าง 3-6 เมตร สายตายาวห่าง 14 นิ้ว ส่วนสายตาเอียงห่าง 40 เซนติเมตร
เด็กสามารถทำแบบทดสอบสายตาด้วยตัวเองได้ แต่ควรมีผู้ใหญ่คอยดูแลอย่างใกล้ชิด
แอปพลิเคชันช่วยในการทดสอบสายตาได้เพียงเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการทราบค่าสายตาหรือปัญหาสายตาที่ชัดเจน แนะนำให้เข้ารับการปรึกษากับจักษุแพทย์
