บทความสุขภาพ

RLE คืออะไร การผ่าตัดที่ช่วยคืนการมองเห็น คมชัดทุกระยะ

บทความโดย: seoteam seoteam วันที่อัพเดท: 9 กันยายน 2569

refractive lens exchange (rle)

เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น ปัญหาสายตายาวตามอายุ สายตาสั้น หรือสายตาเอียงขั้นรุนแรง มักเริ่มสร้างความยากลำบากในการใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการอ่านหนังสือ ทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์ หรือการขับรถ นวัตกรรม RLE (Refractive Lens Exchange) หรือการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม จึงเป็นทางเลือกในการรักษาสายตาที่ช่วยแก้ไขปัญหาสายตาได้อย่างตรงจุด ช่วยปรับเปลี่ยนจุดโฟกัสการมองเห็นให้กลับมาสมบูรณ์แบบ ให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างอิสระโดยไม่ต้องพึ่งพาแว่นตาอีกต่อไป


KEY TAKEAWAY

  • RLE คือการผ่าตัดนำเลนส์แก้วตาธรรมชาติเดิมที่เสื่อมสภาพออก แล้วทดแทนด้วยเลนส์แก้วตาเทียม (IOL) เพื่อแก้ไขปัญหาสายตาอย่างถาวร
  • ทางเลือกเลนส์แก้วตาเทียมมีหลายประเภทให้เลือก ทั้งโฟกัสระยะเดียว (Monofocal), หลายระยะ (Multifocal/Trifocal) และยืดระยะโฟกัส (EDoF) เพื่อตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ที่ต่างกัน
  • RLE เหมาะกับผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป มีปัญหาสายตายาวตามอายุ สายตาสั้น-เอียงระดับสูง หรือผู้ที่เริ่มมีภาวะต้อกระจกระยะเริ่มต้น
  • หลังผ่าตัดควรงดให้ดวงตาโดนน้ำ ห้ามขยี้ตา งดการยกของหนัก และหยอดยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด

สารบัญบทความ


Refractive Lens Exchange (RLE) คืออะไร?

Refractive Lens Exchange (RLE) หรือการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม คือนวัตกรรมการแก้ไขปัญหาสายตาด้วยการสลายเลนส์ตาธรรมชาติเดิมออก แล้วทดแทนด้วยเลนส์แก้วตาเทียม (IOL) ที่คำนวณค่าสายตาเฉพาะบุคคลอย่างแม่นยำ เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาสายตายาวตามอายุ สายตาสั้น หรือสายตาเอียงระดับสูง แม้ยังไม่มีภาวะต้อกระจก โดยใช้เทคโนโลยีแผลขนาดเล็ก ช่วยให้ฟื้นตัวไว คืนการมองเห็นที่คมชัดทุกระยะ และลดการพึ่งพาแว่นตาอย่างมีประสิทธิภาพ


เลนส์แก้วตาเทียมมีกี่แบบ?

iol eye คือ

การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาเทียม (RLE) มีเลนส์ให้เลือก 3 ประเภทหลัก เพื่อช่วยลดการพึ่งพาแว่นตาและคืนการมองเห็นที่คมชัด ดังนี้

เลนส์โฟกัส 1 ระยะ (Monofocal IOL)

เลนส์โฟกัส 1 ระยะ (Monofocal IOL) คือเลนส์ที่คำนวณให้มองชัดเจนในระยะเดียว ซึ่งส่วนใหญ่มักเลือกระยะไกลเพื่อการมองเห็นภาพรวมที่คมชัด ข้อดีคือเกิดปัญหาแสงฟุ้งกระจายรบกวนในที่มืดน้อยที่สุด และยังสามารถทำเทคนิค Monovision โดยตั้งค่าตาข้างหนึ่งมองไกลและอีกข้างมองใกล้ได้ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการความคมชัดในการมองไกลเป็นหลัก เช่น ขับรถ ดูทีวี และยินดีสวมแว่นสายตายาวเลนส์โปรเกรซีฟเพิ่มเติมเมื่อต้องอ่านหนังสือหรือส่องโทรศัพท์

เลนส์โฟกัสหลายระยะ (Multifocal IOL และ Trifocal IOL)

เลนส์โฟกัสหลายระยะ (Multifocal IOL และ Trifocal IOL) คือเลนส์ที่ถูกออกแบบให้มีจุดโฟกัสหลายจุดภายในเนื้อเลนส์ โดยเฉพาะชนิด Trifocal ที่ช่วยให้มองชัดทั้งระยะไกล กลาง และใกล้ ข้อดีคือช่วยลดการพึ่งพาแว่นตาได้มากถึง 80-90% ให้คุณใช้ชีวิตประจำวัน ทำงานคอมพิวเตอร์ หรืออ่านหนังสือได้อย่างสะดวกสบาย เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่อยากสวมแว่นตาอีกเลย แต่อาจมีข้อจำกัดเรื่องการเห็นแสงฟุ้งหรือแสงกระจายรอบดวงไฟในตอนกลางคืนช่วงแรก ซึ่งสมองจะค่อย ๆ ปรับตัวได้เอง

เลนส์เพิ่มระยะหรือยืดระยะโฟกัส (Extended Depth of Focus IOL หรือ EDoF IOL)

เลนส์เพิ่มระยะหรือยืดระยะโฟกัส (Extended Depth of Focus IOL หรือ EDoF IOL) คือเลนส์เทคโนโลยีใหม่ที่ยืดระยะการมองเห็นให้ต่อเนื่อง ตั้งแต่ระยะไกลไปจนถึงระยะกลาง และมองระยะใกล้ได้พอสมควร ข้อดีคือช่วยลดปัญหาแสงรบกวน แสงฟุ้ง หรือแสงกระจายตอนกลางคืนได้ดีกว่าเลนส์หลายระยะ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่ต้องขับรถตอนกลางคืน ใช้คอมพิวเตอร์ ทำอาหาร หรือไลฟ์สไตล์ที่เน้นการมองระยะกลางเป็นหลัก โดยยังคงให้ความสบายตาและปรับตัวได้ง่าย

อยากตรวจสายตาสั้น ยาว เอียง แต่ไม่รู้จะเริ่มอย่างไร? อ่านต่อได้ที่บทความ ตรวจสายตา


RLE เหมาะกับใคร

การผ่าตัดเปลี่ยนใส่เลนส์ตาเทียม (RLE) เป็นทางเลือกในการแก้ไขปัญหาสายตาที่ครอบคลุมและมีประสิทธิภาพ โดยผู้ที่เหมาะสำหรับการรักษาด้วยวิธีนี้ ได้แก่

  • ผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป: ผู้ที่มีปัญหาสายตาสั้น สายตาเอียง หรือสายตายาวตามอายุขั้นรุนแรง ซึ่งไม่สามารถแก้ไขด้วยการทำเลสิก (LASIK) หรือการใส่เลนส์เสริม (ICL) ได้
  • ผู้ที่มีภาวะต้อกระจกระยะเริ่มต้น: เลนส์ตาเริ่มขุ่นมัว มีอาการตาพร่ามัว มองเห็นแสงแตกกระจาย หรือใส่แว่นแล้วยังมองเห็นไม่ชัดเจน
  • ผู้ที่ต้องการความสะดวกในชีวิตประจำวัน: ลดการพึ่งพาแว่นตาหรือคอนแทคเลนส์ และต้องการมองเห็นได้อย่างคมชัดในทุกระยะ ทั้งใกล้ กลาง ไกล

ข้อจำกัดของการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม RLE

แม้การทำ RLE Surgery คือตัวช่วยเพิ่มความสะดวกในชีวิตประจำวันอย่างมาก แต่ผู้เข้ารับการผ่าตัดควรทำความเข้าใจข้อจำกัดบางประการ เพื่อการปรับตัวและตั้งความหวังอย่างเหมาะสม ดังนี้

  • ภาวะแสงรบกวนในมืด: มักพบในผู้ที่เลือกใส่เลนส์โฟกัสหลายระยะ โดยจะมองเห็นแสงแตกกระจาย (Glare) แสงเป็นวงแหวน (Halo) หรือแสงเป็นแฉก (Starburst) รอบดวงไฟขณะขับรถกลางคืน
  • ต้องใช้ระยะเวลาในการปรับตัว: โดยปกติสมองจะค่อย ๆ เรียนรู้และปรับตัวกับเลนส์ใหม่ภายใน 3-6 เดือน ทำให้แสงรบกวนลดลงจนไม่กระทบชีวิตประจำวัน
  • ความต้องการแสงสว่างที่เพียงพอ: การอ่านหนังสือหรือทำงานที่ใช้รายละเอียดสูงยังคงต้องใช้องค์ประกอบของแสงสว่างที่เหมาะสมเพื่อความคมชัดสูงสุด

ผลข้างเคียงจากการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม RLE

rle eye surgery

หลังการผ่าตัดอาจพบผลข้างเคียงชั่วคราวที่ไม่เป็นอันตรายร้ายแรง แต่เป็นกระบวนการที่ดวงตากำลังฟื้นตัวและสมองกำลังปรับตัวกับเลนส์แก้วตาเทียมชุดใหม่ ดังนี้

  • อาการตาแห้งและระคายเคือง: มักเกิดขึ้นชั่วคราวในช่วง 3-6 เดือนแรกหลังผ่าตัด ซึ่งสามารถบรรเทาได้ด้วยการหยอดน้ำตาเทียมตามแพทย์สั่ง
  • ภาวะกระจกตาบวมชั่วคราว: อาจทำให้มองเห็นภาพพร่ามัวเล็กน้อยในช่วง 1-2 สัปดาห์แรกหลังผ่าตัด และจะค่อย ๆ ดีขึ้นตามลำดับ
  • การมองเห็นในที่มืดไม่ชัดเจนเท่าที่ควร: อาจรู้สึกว่ามองวัตถุในที่อับแสงลำบากขึ้น หรือเห็นแสงกระจายรบกวน ซึ่งต้องอาศัยการปรับตัวและระมัดระวังเป็นพิเศษในการขับรถกลางคืน

ภาวะแทรกซ้อนการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม RLE

แม้ RLE จะเป็นการผ่าตัดที่มีความปลอดภัยสูง แต่เนื่องจากเป็นการผ่าตัดภายในดวงตา จึงอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ในผู้ป่วยบางราย ซึ่งต้องได้รับการดูแลอย่างชิดใกล้ ดังนี้

  • การติดเชื้อในลูกตา: เป็นภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง แม้พบได้น้อยแต่ต้องหยดยาป้องกันและรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัด
  • จอประสาทตาหลุดลอก: มีความเสี่ยงสูงขึ้นในผู้ที่มีสายตาสั้นมาก หากมองเห็นจุดดำลอยไปมาหรือแสงวาบคล้ายแฟลช ต้องรีบพบแพทย์ทันที
  • ภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ: เช่น เลือดออกในลูกตา เลนส์ตาเลื่อนตำแหน่ง ความดันตาขึ้นสูงจนเสี่ยงเกิดต้อหิน หรือภาวะถุงหุ้มเลนส์ฉีกขาดระหว่างผ่าตัด

การดูแลหลังการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม RLE

การดูแลตัวเองอย่างถูกวิธีหลังผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม (RLE) มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการฟื้นตัวของดวงตา ช่วยให้แผลหายเร็ว และป้องกันภาวะแทรกซ้อน โดยมีข้อควรปฏิบัติดังนี้

  • ระวังเรื่องน้ำ สัมผัส และฝุ่นควัน ห้ามให้ดวงตาโดนน้ำเปล่าอย่างน้อย 2 สัปดาห์ สวมแว่นกันแดดเพื่อป้องกันฝุ่นละออง สวมฝาครอบตาก่อนนอนประมาณ 2 สัปดาห์ และห้ามขยี้ตาหรือกดนวดเบ้าตาอย่างเด็ดขาดเป็นเวลา 1 เดือน
  • พักการใช้สายตาและการทำงาน 3-5 วันหลังผ่าตัด แล้วจึงค่อย ๆ เริ่มกลับไปทำงานที่ไม่ต้องออกแรง อ่านหนังสือ หรือใช้คอมพิวเตอร์ได้ และจะกลับมาใช้สายตาได้ตามปกติใน 1-2 สัปดาห์
  • งดออกแรงและการออกกำลังกาย งดการก้มศีรษะต่ำกว่าเอว ก้มยกของ หรือยกของหนักเป็นเวลา 2-4 สัปดาห์ และควรงดออกกำลังกายหนักประมาณ 1 เดือน (สามารถเดินเบา ๆ หรือขึ้นลงบันไดได้ปกติ)
  • ใช้ยาอย่างเคร่งครัด หยอดตาด้วยยาฆ่าเชื้อเป็นเวลา 2 สัปดาห์ และยาแก้อักเสบเป็นเวลา 1 เดือน ตามที่แพทย์สั่งอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอ

การผ่าตัด RLE แก้ปัญหาสายตาอย่างตรงจุด รักษาได้ที่ Samitivej Chinatown

การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม (RLE) เป็นเทคโนโลยีในการแก้ไขปัญหาสายตาที่มีความปลอดภัยและแม่นยำสูง ช่วยรักษาสายตายาวตามอายุ สายตาสั้น และสายตาเอียงได้อย่างครอบคลุม ช่วยคืนความสดใสและความคมชัดในทุกระยะการมองเห็น ลดการใช้แว่นตาอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมทั้งป้องกันการเกิดโรคต้อกระจกในอนาคตได้อย่างถาวร

โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ พร้อมดูแลสุขภาพดวงตาของคุณด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัย นำโดยทีมจักษุแพทย์เฉพาะทางด้านการผ่าตัดแก้ไขสายตาและการใส่เลนส์แก้วตาเทียม พร้อมให้การวินิจฉัย วางแผนรักษา และคัดสรรเลนส์ที่เหมาะสมกับไลฟ์สไตล์ของคุณอย่างพิถีพิถัน เพื่อผลลัพธ์การมองเห็นที่ดีที่สุดและปลอดภัยที่สุด

ช่องทางติดต่อ


คำถามที่พบบ่อย

ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา ห้ามกินอะไร?

หลังผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา ไม่มีข้อห้ามด้านอาหารที่ส่งผลต่อดวงตาโดยตรง สามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติ แต่ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อาหารสุก ๆ ดิบ ๆ อาหารหมักดอง และอาหารรสจัด เพื่อลดความเสี่ยงการติดเชื้อ อาการระคายเคือง หรือภาวะแสบตาจากเหงื่อออก

ควรเลือกเลนส์ IOL แบบไหนดี?

ควรเลือกเลนส์แก้วตาเทียม (IOL) ตามไลฟ์สไตล์และความจำเป็นในการใช้สายตาเป็นหลัก หากเน้นขับรถกลางคืนมองไกลชัดเจน แนะนำ Monofocal หากเน้นความสะดวกไม่อยากใส่แว่นอ่านหนังสือ แนะนำ Trifocal หรือหากใช้คอมพิวเตอร์และทำงานระยะกลางเป็นหลัก แนะนำ EDoF โดยควรเข้ารับการตรวจและปรึกษาจักษุแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสม


References

Refractive Lens Exchange (RLE). (n.d.). Evolution Eye Care. https://evolution.je/refractive-lens-exchange-rle/

Refractive Lens Exchange. (2023, March 9). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/24840-refractive-lens-exchange

Missouri Eye Institute. (2025, July 31). RLE: What to Expect Before, During and After Surgery. Missouri Eye Institute. https://missourieye.com/blog/rle-what-to-expect-before-during-and-after-surgery/

บทความและสุขภาพอื่นที่น่าสนใจ