บทความสุขภาพ

RLE คืออะไร การผ่าตัดที่ช่วยคืนการมองเห็น คมชัดทุกระยะ

บทความโดย: seoteam seoteam วันที่เผยแพร่: 9 กันยายน 2569 วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569

refractive lens exchange (rle)

เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น ปัญหาสายตายาวตามอายุ สายตาสั้น หรือสายตาเอียงขั้นรุนแรง มักเริ่มสร้างความยากลำบากในการใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการอ่านหนังสือ ทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์ หรือการขับรถ นวัตกรรม RLE (Refractive Lens Exchange) หรือการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม จึงเป็นทางเลือกในการรักษาสายตาที่ช่วยแก้ไขปัญหาสายตาได้อย่างตรงจุด ช่วยปรับเปลี่ยนจุดโฟกัสการมองเห็นให้กลับมาสมบูรณ์แบบ ให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างอิสระโดยไม่ต้องพึ่งพาแว่นตาอีกต่อไป


KEY TAKEAWAY

  • RLE คือการผ่าตัดนำเลนส์แก้วตาธรรมชาติเดิมที่เสื่อมสภาพออก แล้วทดแทนด้วยเลนส์แก้วตาเทียม (IOL) เพื่อแก้ไขปัญหาสายตาอย่างถาวร
  • ทางเลือกเลนส์แก้วตาเทียมมีหลายประเภทให้เลือก ทั้งโฟกัสระยะเดียว (Monofocal), หลายระยะ (Multifocal/Trifocal) และยืดระยะโฟกัส (EDoF) เพื่อตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ที่ต่างกัน
  • RLE เหมาะกับผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป มีปัญหาสายตายาวตามอายุ สายตาสั้น-เอียงระดับสูง หรือผู้ที่เริ่มมีภาวะต้อกระจกระยะเริ่มต้น
  • หลังผ่าตัดควรงดให้ดวงตาโดนน้ำ ห้ามขยี้ตา งดการยกของหนัก และหยอดยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด

สารบัญบทความ


Refractive Lens Exchange (RLE) คืออะไร?

Refractive Lens Exchange (RLE) หรือการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม คือนวัตกรรมการแก้ไขปัญหาสายตาด้วยการสลายเลนส์ตาธรรมชาติเดิมออก แล้วทดแทนด้วยเลนส์แก้วตาเทียม (IOL) ที่คำนวณค่าสายตาเฉพาะบุคคลอย่างแม่นยำ เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาสายตายาวตามอายุ สายตาสั้น หรือสายตาเอียงระดับสูง แม้ยังไม่มีภาวะต้อกระจก โดยใช้เทคโนโลยีแผลขนาดเล็ก ช่วยให้ฟื้นตัวไว คืนการมองเห็นที่คมชัดทุกระยะ และลดการพึ่งพาแว่นตาอย่างมีประสิทธิภาพ


เลนส์แก้วตาเทียมมีกี่แบบ?

iol eye คือ

การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาเทียม (RLE) มีเลนส์ให้เลือก 3 ประเภทหลัก เพื่อช่วยลดการพึ่งพาแว่นตาและคืนการมองเห็นที่คมชัด ดังนี้

เลนส์โฟกัส 1 ระยะ (Monofocal IOL)

เลนส์โฟกัส 1 ระยะ (Monofocal IOL) คือเลนส์ที่คำนวณให้มองชัดเจนในระยะเดียว ซึ่งส่วนใหญ่มักเลือกระยะไกลเพื่อการมองเห็นภาพรวมที่คมชัด ข้อดีคือเกิดปัญหาแสงฟุ้งกระจายรบกวนในที่มืดน้อยที่สุด และยังสามารถทำเทคนิค Monovision โดยตั้งค่าตาข้างหนึ่งมองไกลและอีกข้างมองใกล้ได้ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการความคมชัดในการมองไกลเป็นหลัก เช่น ขับรถ ดูทีวี และยินดีสวมแว่นสายตายาวเลนส์โปรเกรซีฟเพิ่มเติมเมื่อต้องอ่านหนังสือหรือส่องโทรศัพท์

เลนส์โฟกัสหลายระยะ (Multifocal IOL และ Trifocal IOL)

เลนส์โฟกัสหลายระยะ (Multifocal IOL และ Trifocal IOL) คือเลนส์ที่ถูกออกแบบให้มีจุดโฟกัสหลายจุดภายในเนื้อเลนส์ โดยเฉพาะชนิด Trifocal ที่ช่วยให้มองชัดทั้งระยะไกล กลาง และใกล้ ข้อดีคือช่วยลดการพึ่งพาแว่นตาได้มากถึง 80-90% ให้คุณใช้ชีวิตประจำวัน ทำงานคอมพิวเตอร์ หรืออ่านหนังสือได้อย่างสะดวกสบาย เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่อยากสวมแว่นตาอีกเลย แต่อาจมีข้อจำกัดเรื่องการเห็นแสงฟุ้งหรือแสงกระจายรอบดวงไฟในตอนกลางคืนช่วงแรก ซึ่งสมองจะค่อย ๆ ปรับตัวได้เอง

เลนส์เพิ่มระยะหรือยืดระยะโฟกัส (Extended Depth of Focus IOL หรือ EDoF IOL)

เลนส์เพิ่มระยะหรือยืดระยะโฟกัส (Extended Depth of Focus IOL หรือ EDoF IOL) คือเลนส์เทคโนโลยีใหม่ที่ยืดระยะการมองเห็นให้ต่อเนื่อง ตั้งแต่ระยะไกลไปจนถึงระยะกลาง และมองระยะใกล้ได้พอสมควร ข้อดีคือช่วยลดปัญหาแสงรบกวน แสงฟุ้ง หรือแสงกระจายตอนกลางคืนได้ดีกว่าเลนส์หลายระยะ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่ต้องขับรถตอนกลางคืน ใช้คอมพิวเตอร์ ทำอาหาร หรือไลฟ์สไตล์ที่เน้นการมองระยะกลางเป็นหลัก โดยยังคงให้ความสบายตาและปรับตัวได้ง่าย

อยากตรวจสายตาสั้น ยาว เอียง แต่ไม่รู้จะเริ่มอย่างไร? อ่านต่อได้ที่บทความ ตรวจสายตา


RLE เหมาะกับใคร

การผ่าตัดเปลี่ยนใส่เลนส์ตาเทียม (RLE) เป็นทางเลือกในการแก้ไขปัญหาสายตาที่ครอบคลุมและมีประสิทธิภาพ โดยผู้ที่เหมาะสำหรับการรักษาด้วยวิธีนี้ ได้แก่

  • ผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป: ผู้ที่มีปัญหาสายตาสั้น สายตาเอียง หรือสายตายาวตามอายุขั้นรุนแรง ซึ่งไม่สามารถแก้ไขด้วยการทำเลสิก (LASIK) หรือการใส่เลนส์เสริม (ICL) ได้
  • ผู้ที่มีภาวะต้อกระจกระยะเริ่มต้น: เลนส์ตาเริ่มขุ่นมัว มีอาการตาพร่ามัว มองเห็นแสงแตกกระจาย หรือใส่แว่นแล้วยังมองเห็นไม่ชัดเจน
  • ผู้ที่ต้องการความสะดวกในชีวิตประจำวัน: ลดการพึ่งพาแว่นตาหรือคอนแทคเลนส์ และต้องการมองเห็นได้อย่างคมชัดในทุกระยะ ทั้งใกล้ กลาง ไกล

ข้อจำกัดของการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม RLE

แม้การทำ RLE Surgery คือตัวช่วยเพิ่มความสะดวกในชีวิตประจำวันอย่างมาก แต่ผู้เข้ารับการผ่าตัดควรทำความเข้าใจข้อจำกัดบางประการ เพื่อการปรับตัวและตั้งความหวังอย่างเหมาะสม ดังนี้

  • ภาวะแสงรบกวนในมืด: มักพบในผู้ที่เลือกใส่เลนส์โฟกัสหลายระยะ โดยจะมองเห็นแสงแตกกระจาย (Glare) แสงเป็นวงแหวน (Halo) หรือแสงเป็นแฉก (Starburst) รอบดวงไฟขณะขับรถกลางคืน
  • ต้องใช้ระยะเวลาในการปรับตัว: โดยปกติสมองจะค่อย ๆ เรียนรู้และปรับตัวกับเลนส์ใหม่ภายใน 3-6 เดือน ทำให้แสงรบกวนลดลงจนไม่กระทบชีวิตประจำวัน
  • ความต้องการแสงสว่างที่เพียงพอ: การอ่านหนังสือหรือทำงานที่ใช้รายละเอียดสูงยังคงต้องใช้องค์ประกอบของแสงสว่างที่เหมาะสมเพื่อความคมชัดสูงสุด

ผลข้างเคียงจากการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม RLE

rle eye surgery

หลังการผ่าตัดอาจพบผลข้างเคียงชั่วคราวที่ไม่เป็นอันตรายร้ายแรง แต่เป็นกระบวนการที่ดวงตากำลังฟื้นตัวและสมองกำลังปรับตัวกับเลนส์แก้วตาเทียมชุดใหม่ ดังนี้

  • อาการตาแห้งและระคายเคือง: มักเกิดขึ้นชั่วคราวในช่วง 3-6 เดือนแรกหลังผ่าตัด ซึ่งสามารถบรรเทาได้ด้วยการหยอดน้ำตาเทียมตามแพทย์สั่ง
  • ภาวะกระจกตาบวมชั่วคราว: อาจทำให้มองเห็นภาพพร่ามัวเล็กน้อยในช่วง 1-2 สัปดาห์แรกหลังผ่าตัด และจะค่อย ๆ ดีขึ้นตามลำดับ
  • การมองเห็นในที่มืดไม่ชัดเจนเท่าที่ควร: อาจรู้สึกว่ามองวัตถุในที่อับแสงลำบากขึ้น หรือเห็นแสงกระจายรบกวน ซึ่งต้องอาศัยการปรับตัวและระมัดระวังเป็นพิเศษในการขับรถกลางคืน

ภาวะแทรกซ้อนการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม RLE

แม้ RLE จะเป็นการผ่าตัดที่มีความปลอดภัยสูง แต่เนื่องจากเป็นการผ่าตัดภายในดวงตา จึงอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ในผู้ป่วยบางราย ซึ่งต้องได้รับการดูแลอย่างชิดใกล้ ดังนี้

  • การติดเชื้อในลูกตา: เป็นภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง แม้พบได้น้อยแต่ต้องหยดยาป้องกันและรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัด
  • จอประสาทตาหลุดลอก: มีความเสี่ยงสูงขึ้นในผู้ที่มีสายตาสั้นมาก หากมองเห็นจุดดำลอยไปมาหรือแสงวาบคล้ายแฟลช ต้องรีบพบแพทย์ทันที
  • ภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ: เช่น เลือดออกในลูกตา เลนส์ตาเลื่อนตำแหน่ง ความดันตาขึ้นสูงจนเสี่ยงเกิดต้อหิน หรือภาวะถุงหุ้มเลนส์ฉีกขาดระหว่างผ่าตัด

การดูแลหลังการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม RLE

การดูแลตัวเองอย่างถูกวิธีหลังผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม (RLE) มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการฟื้นตัวของดวงตา ช่วยให้แผลหายเร็ว และป้องกันภาวะแทรกซ้อน โดยมีข้อควรปฏิบัติดังนี้

  • ระวังเรื่องน้ำ สัมผัส และฝุ่นควัน ห้ามให้ดวงตาโดนน้ำเปล่าอย่างน้อย 2 สัปดาห์ สวมแว่นกันแดดเพื่อป้องกันฝุ่นละออง สวมฝาครอบตาก่อนนอนประมาณ 2 สัปดาห์ และห้ามขยี้ตาหรือกดนวดเบ้าตาอย่างเด็ดขาดเป็นเวลา 1 เดือน
  • พักการใช้สายตาและการทำงาน 3-5 วันหลังผ่าตัด แล้วจึงค่อย ๆ เริ่มกลับไปทำงานที่ไม่ต้องออกแรง อ่านหนังสือ หรือใช้คอมพิวเตอร์ได้ และจะกลับมาใช้สายตาได้ตามปกติใน 1-2 สัปดาห์
  • งดออกแรงและการออกกำลังกาย งดการก้มศีรษะต่ำกว่าเอว ก้มยกของ หรือยกของหนักเป็นเวลา 2-4 สัปดาห์ และควรงดออกกำลังกายหนักประมาณ 1 เดือน (สามารถเดินเบา ๆ หรือขึ้นลงบันไดได้ปกติ)
  • ใช้ยาอย่างเคร่งครัด หยอดตาด้วยยาฆ่าเชื้อเป็นเวลา 2 สัปดาห์ และยาแก้อักเสบเป็นเวลา 1 เดือน ตามที่แพทย์สั่งอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอ

การผ่าตัด RLE แก้ปัญหาสายตาอย่างตรงจุด รักษาได้ที่ Samitivej Chinatown

การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตาเทียม (RLE) เป็นเทคโนโลยีในการแก้ไขปัญหาสายตาที่มีความปลอดภัยและแม่นยำสูง ช่วยรักษาสายตายาวตามอายุ สายตาสั้น และสายตาเอียงได้อย่างครอบคลุม ช่วยคืนความสดใสและความคมชัดในทุกระยะการมองเห็น ลดการใช้แว่นตาอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมทั้งป้องกันการเกิดโรคต้อกระจกในอนาคตได้อย่างถาวร

โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ พร้อมดูแลสุขภาพดวงตาของคุณด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัย นำโดยทีมจักษุแพทย์เฉพาะทางด้านการผ่าตัดแก้ไขสายตาและการใส่เลนส์แก้วตาเทียม พร้อมให้การวินิจฉัย วางแผนรักษา และคัดสรรเลนส์ที่เหมาะสมกับไลฟ์สไตล์ของคุณอย่างพิถีพิถัน เพื่อผลลัพธ์การมองเห็นที่ดีที่สุดและปลอดภัยที่สุด

ช่องทางติดต่อ


คำถามที่พบบ่อย

ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา ห้ามกินอะไร?

หลังผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา ไม่มีข้อห้ามด้านอาหารที่ส่งผลต่อดวงตาโดยตรง สามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติ แต่ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อาหารสุก ๆ ดิบ ๆ อาหารหมักดอง และอาหารรสจัด เพื่อลดความเสี่ยงการติดเชื้อ อาการระคายเคือง หรือภาวะแสบตาจากเหงื่อออก

ควรเลือกเลนส์ IOL แบบไหนดี?

ควรเลือกเลนส์แก้วตาเทียม (IOL) ตามไลฟ์สไตล์และความจำเป็นในการใช้สายตาเป็นหลัก หากเน้นขับรถกลางคืนมองไกลชัดเจน แนะนำ Monofocal หากเน้นความสะดวกไม่อยากใส่แว่นอ่านหนังสือ แนะนำ Trifocal หรือหากใช้คอมพิวเตอร์และทำงานระยะกลางเป็นหลัก แนะนำ EDoF โดยควรเข้ารับการตรวจและปรึกษาจักษุแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสม


References

Refractive Lens Exchange (RLE). (n.d.). Evolution Eye Care. https://evolution.je/refractive-lens-exchange-rle/

Refractive Lens Exchange. (2023, March 9). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/24840-refractive-lens-exchange

Missouri Eye Institute. (2025, July 31). RLE: What to Expect Before, During and After Surgery. Missouri Eye Institute. https://missourieye.com/blog/rle-what-to-expect-before-during-and-after-surgery/

แพทย์ประจำศูนย์

นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา
บทความและสุขภาพอื่นที่น่าสนใจ