กระจกตาเป็นแผลอันตรายกว่าที่คิด เช็กอาการติดเชื้อ และวิธีรักษา
บทความโดย: seoteam seoteam
วันที่เผยแพร่: 23 กันยายน 2569
วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569
ดวงตาเป็นหน้าต่างของหัวใจ แต่ถ้าหน้าต่างบานนี้เกิดรอยขีดข่วนหรือติดเชื้อขึ้นมา ชีวิตที่เคยสดใสอาจมืดมนลงทันที กระจกตาเป็นแผล (Corneal Ulcer) คือภาวะฉุกเฉินทางตาที่ห้ามละเลยเด็ดขาด เพราะหากปล่อยทิ้งไว้นานอาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นถาวร บทความนี้จะเจาะลึกทุกประเด็นที่คุณต้องรู้ เพื่อถนอมดวงตาคู่สำคัญให้กลับมาใสปิ๊งอีกครั้ง
KEY TAKEAWAY
- กระจกตาเป็นแผลส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อ แบคทีเรีย ไวรัส หรือเชื้อรา และมักมีประวัติใส่คอนแทคเลนส์ไม่สะอาด
- อาการเด่นชัดคือปวดตาอย่างรุนแรง ตาแดง สู้แสงไม่ได้ และรู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมอยู่ในตาตลอดเวลา
- หากมีอาการกระจกตาเป็นแผล มองไม่ชัด ควรรีบพบจักษุแพทย์ทันทีเพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ
- ระยะเวลาการหายขึ้นอยู่กับความรุนแรง หากแผลตื้นอาจหายในไม่กี่วัน แต่ถ้าติดเชื้อลึกอาจใช้เวลานานและทิ้งรอยแผลเป็น
- การป้องกันที่ดีที่สุดคือการรักษาความสะอาดคอนแทคเลนส์ และหลีกเลี่ยงการขยี้ตาแรง ๆ เมื่อมีสิ่งแปลกปลอมเข้าตา
สารบัญบทความ
กระจกตาคือส่วนที่ใสและอยู่หน้าสุดของลูกตา ทำหน้าที่หักเหแสงที่เข้าสู่ดวงตาเพื่อให้มองเห็นภาพได้ชัดเจน เปรียบเสมือนเลนส์กล้องที่ต้องใสสะอาดอยู่เสมอ หากเกิดแผลที่กระจกตาจะทำให้การหักเหแสงผิดปกติและเสี่ยงต่อการติดเชื้อเข้าสู่ภายในลูกตาได้
หากกระจกตาเป็นแผล อาการเริ่มต้นมักมาด้วยอาการตาแดง ปวดตา และเคืองตาอย่างรุนแรงเหมือนมีเม็ดทรายอยู่ในตาตลอดเวลา นอกจากนี้อาจสังเกตเห็นจุดสีขาวหรือสีเทาบนกระจกตาร่วมด้วย ซึ่งแสดงถึงบริเวณที่มีการอักเสบหรือติดเชื้อ ร่วมกับมีอาการน้ำตาไหลและแพ้แสง
เมื่อเกิดความผิดปกติกับดวงตา การสังเกตอาการเบื้องต้นจะช่วยให้ประเมินความรุนแรงได้ทันท่วงที โดยสัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าคุณอาจกำลังเผชิญกับกระจกตาเป็นแผล มีดังนี้
- ปวดตาอย่างรุนแรง : มักเป็นอาการเด่นชัดที่ทำให้ผู้ป่วยต้องรีบมาพบแพทย์ โดยจะรู้สึกปวดลึก ๆ ในลูกตา
- ตามัวหรือมองไม่ชัด : เมื่อกระจกตาเป็นแผล คุณจะรู้สึกได้ว่ามองไม่ชัดทันทีเนื่องจากความใสของกระจกตาเสียไปหรือมีหนองในช่องลูกตา
- ขี้ตามาก : อาจมีขี้ตาเป็นหนอง สีเขียว หรือสีเหลือง (โดยเฉพาะในกรณีติดเชื้อแบคทีเรีย)
- ตาแดงจัด : มักแดงมากบริเวณรอบ ๆ กระจกตา (Ciliary injection)
- เห็นจุดขาวบนตาขาว : หากมองในกระจกอาจเห็นจุดขาวขุ่นบนตาดำ ซึ่งคือบริเวณที่เป็นแผลติดเชื้อ
พฤติกรรมในชีวิตประจำวันและอุบัติเหตุเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้กระจกตาเป็นแผล ซึ่งอาจเกิดจากหลายสาเหตุ โดยเฉพาะกลุ่มคนที่ต้องสัมผัสดวงตาบ่อย ๆ ดังนี้
- การใช้คอนแทคเลนส์ที่ไม่ถูกสุขลักษณะ : เช่น การใส่นอน ใส่ข้ามคืน หรือล้างเลนส์ด้วยน้ำประปา ทำให้เชื้อโรคสะสมและกัดกร่อนกระจกตา
- อุบัติเหตุและสิ่งแปลกปลอม : การถูกกิ่งไม้บาด ใบไม้บาด หรือฝุ่นละอองโลหะกระเด็นเข้าตา ทำให้เกิดรอยถลอกที่เอื้อต่อการติดเชื้อ
- เชื้อไวรัสและเชื้อรา : ไวรัสเริม (Herpes Simplex) หรือเชื้อราจากพืชผักกิ่งไม้ มักทำให้เกิดแผลเรื้อรังที่รักษายาก
- ภาวะตาแห้งรุนแรง : เมื่อขาดน้ำตาหล่อเลี้ยง กระจกตาจะเปราะบางและเกิดแผลถลอกได้ง่ายกว่าปกติ
- การขยี้ตา : หากมีอาการคันตา แล้วขยี้แรง ๆ ในขณะที่มีฝุ่นอยู่ข้างใน อาจทำให้เกิดรอยแผลขนาดใหญ่ได้
หากไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษากระจกตาเป็นแผลที่ถูกต้องแต่เนิ่น ๆ อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่ส่งผลกระทบถาวรต่อการมองเห็นได้ โดยความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นหากปล่อยแผลทิ้งไว้มีดังนี้
- กระจกตาทะลุ : หากเชื้อกัดกร่อนลึกลงไปจนถึงชั้นในสุด อาจทำให้เนื้อเยื่อตาขาดและช่องลูกตาเปิดออก
- ต้อหินแทรกซ้อน : การอักเสบเรื้อรังอาจทำให้ความดันตาเพิ่มสูงขึ้นจนทำลายเส้นประสาทตา
- รอยแผลเป็นสีขาว (Corneal Scar) : เมื่อแผลหาย แต่อาจทิ้งพังผืดสีขาวขุ่นไว้ปิดบังการมองเห็น ทำให้ตามัวถาวร
- การสูญเสียดวงตา : ในกรณีติดเชื้อรุนแรง (Endophthalmitis) เชื้ออาจลามไปทั่วทั้งลูกตาจนต้องผ่าตัดควักตาออก
การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของโรค โดยเป้าหมายหลักคือการกำจัดเชื้อโรคและลดการอักเสบ เพื่อให้กระจกตากลับมาสมานตัวได้เร็วที่สุด ซึ่งวิธีการรักษากระจกตาเป็นแผลมีด้วยกัน 2 รูปแบบ ดังนี้
การรักษาด้วยการใช้ยา
แพทย์จะจ่ายยาหยอดตาปฏิชีวนะ (Antibiotics) ชนิดเข้มข้น โดยในช่วงแรกอาจต้องหยอดทุก 30-60 นาที แม้กระทั่งในเวลากลางคืน หากเกิดจากเชื้อราหรือไวรัส จะมีการใช้ยาต้านเชื้อราหรือยาต้านไวรัสเฉพาะทางร่วมด้วย เพื่อหยุดยั้งการกระจายของเชื้อ
การรักษาด้วยการผ่าตัด
ในรายที่แผลมีความรุนแรงมาก หรือกระจกตาทะลุ แพทย์อาจพิจารณาการผ่าตัดเพื่อปิดรูรั่ว หรือในกรณีที่แผลหายแล้วแต่ทิ้งรอยขุ่นมัวขนาดใหญ่จนมองไม่เห็น อาจจำเป็นต้องทำความเข้าใจเรื่องการปลูกถ่ายกระจกตาเพื่อเปลี่ยนกระจกตาใหม่จากผู้บริจาค
การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษาเสมอ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพียงเล็กน้อยสามารถลดความเสี่ยงการเกิดแผลที่กระจกตาได้อย่างดี
- สุขอนามัยคอนแทคเลนส์ : ล้างมือทุกครั้งก่อนสัมผัสเลนส์ เปลี่ยนตลับเก็บเลนส์ทุก 3 เดือน และห้ามใช้น้ำประปาล้างเลนส์เด็ดขาด
- สวมอุปกรณ์ป้องกัน : หากต้องทำงานที่เสี่ยงต่อเศษวัสดุกระเด็น เช่น งานช่าง งานสวน ควรใส่แว่นนิรภัยเสมอ
- ไม่ขยี้ตา : หากรู้สึกมีสิ่งแปลกปลอม ให้ใช้น้ำสะอาดหรือน้ำเกลือล้างออกเบา ๆ แทนการขยี้
- พักสายตา : การเรียนรู้เทคนิคถนอมสายตา เช่น กฎ 20-20-20 จะช่วยลดความล้าและภาวะตาแห้งที่อาจนำไปสู่แผลถลอก
- พบแพทย์ทันที : หากมีอาการผิดปกติเพียงเล็กน้อย อย่ารอให้ปวดรุนแรง เพราะการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้นให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่า
กระจกตาเป็นแผลไม่สามารถละเลยได้อย่างเด็ดขาด แม้จะถามว่ากระจกตาเป็นแผลหายได้ไหม คำตอบคือ "หายได้" แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะทางอย่างใกล้ชิด ความรวดเร็วในการรับการรักษาคือปัจจัยสำคัญที่จะตัดสินว่าคุณจะกลับมามองเห็นได้ชัดเจนเหมือนเดิม หรือจะต้องอยู่กับโลกขุ่นมัวไปตลอดชีวิต
โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ มีทีมจักษุแพทย์ผู้เชี่ยวชาญพร้อมเครื่องมือตรวจวินิจฉัยโรคตาที่ทันสมัย ช่วยให้คุณคลายกังวลเรื่องปัญหาดวงตา พร้อมดูแลคุณด้วยหัวใจเพื่อให้ทุกการมองเห็นกลับมามีความสุขอีกครั้ง
ช่องทางติดต่อ
References
Medically. (2024, June 06). Corneal Ulcer. Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22524-corneal-ulcer
Liza B. Byrd. Gurnani, and B. Martin, N. (2024, February 12). Corneal Ulcer. NIH. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539689/
Corneal Ulcer. (2026, January). NHS. https://www.plymouthhospitals.nhs.uk/display-pil/pil-corneal-ulcer-6830/
กระจกตาเป็นแผลสามารถหายเองได้หรือไม่?
หากเป็นแผลถลอกเพียงเล็กน้อยระดับผิวเผินอาจหายเองได้ในระยะเวลาสั้น ๆ แต่หากมีการติดเชื้อ (Ulcer) จะไม่สามารถหายเองได้และต้องใช้ยาปฏิชีวนะเท่านั้น
วิธีป้องกันไม่ให้กระจกตาเป็นแผลมีอะไรบ้าง?
ดูแลความสะอาดของคอนแทคเลนส์อย่างเคร่งครัด สวมแว่นป้องกันเมื่อทำกิจกรรมเสี่ยง และหลีกเลี่ยงการขยี้ตาเพื่อลดการบาดเจ็บของผิวหน้าดวงตา
นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา
