บทความสุขภาพ

ทำความรู้จัก โครงสร้างตา มีอะไรบ้าง? องค์ประกอบสำคัญที่มีผลต่อดวงตา

บทความโดย: seoteam seoteam วันที่เผยแพร่: 9 มีนาคม 2569 วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569

โครงสร้างตา

การมองเห็นเป็นประสาทสัมผัสที่ซับซ้อนและสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งของมนุษย์ โดยมีโครงสร้างตา เป็นกลไกหลักในการรับแสงและเปลี่ยนเป็นสัญญาณประสาทเพื่อส่งไปประมวลผลที่สมอง หากส่วนใดส่วนหนึ่งของระบบนี้ทำงานผิดปกติ อาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างถาวร


KEY TAKEAWAY

  • โครงสร้างตาแบ่งออกเป็น 3 ชั้นหลัก คือ ชั้นนอก (Sclera & Cornea), ชั้นกลาง (Uvea) และชั้นใน (Neural Tunic)
  • ดวงตาทำงานโดยการหักเหแสงผ่านกระจกตาและเลนส์ตาเพื่อให้ภาพไปตกกระทบลงบนจอประสาทตาอย่างพอดี
  • จอประสาทตา (Retina) และจอรับภาพชัด (Macula) มีบทบาทสำคัญต่อการมองเห็นรายละเอียดและสี
  • เส้นประสาทตา (Optic Nerve) เป็นตัวกลางส่งสัญญาณภาพไปยังสมอง หากเกิดความเสียหายอาจทำให้ตาบอดได้
  • การเสื่อมสภาพของโครงสร้างลูกตา อาจนำไปสู่ภาวะทางสายตา เช่น ต้อลม ต้อกระจก หรือโรคทางตาอื่น ๆ ได้

สารบัญบทความ


โครงสร้างหลักของดวงตา

โครงสร้างของดวงตา

โครงสร้างตาของมนุษย์มีลักษณะเป็นทรงกลม ซึ่งถูกแบ่งออกเป็น 3 ชั้นหลัก ที่ทำหน้าที่แตกต่างกัน ดังนี้

  1. โครงสร้างตาชั้นนอก (Fibrous Tunic) : ประกอบด้วย ตาขาว (Sclera) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อเหนียวสีขาวช่วยปกป้องลูกตาชั้นใน และกระจกตา (Cornea) ที่มีความโค้งและใส อยู่ด้านหน้าสุด ทำหน้าที่หักเหแสง
  2. โครงสร้างตาชั้นกลาง (Vascular Tunic หรือ Uvea) : เป็นชั้นที่มีหลอดเลือดมาเลี้ยงจำนวนมาก ประกอบด้วย ม่านตา (Iris), เนื้อเยื่อซิลิอารีบอดี้ (Ciliary Body) และคอรอยด์ (Choroid)
  3. โครงสร้างตาชั้นใน (Neural Tunic) : คือ จอประสาทตา (Retina) ซึ่งประกอบด้วยเซลล์รับแสง (Photoreceptors) ทำหน้าที่รับภาพและส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบประสาท

ดวงตาทำงานอย่างไร?

กระบวนการมองเห็นเริ่มต้นเมื่อแสงตกกระทบวัตถุแล้วสะท้อนเข้าสู่ดวงตาผ่านกระจกตา (Cornea) ซึ่งจะทำการหักเหแสงในขั้นแรก จากนั้นแสงจะเดินทางผ่านรูม่านตา (Pupil) โดยมีม่านตา (Iris) คอยปรับขนาดตามความเข้มของแสง

แสงจะผ่านเลนส์ตา (Lens) เพื่อทำการหักเหแสงอีกครั้งให้โฟกัสลงบนจอประสาทตา (Retina) อย่างแม่นยำ เมื่อเซลล์รับแสงได้รับสัญญาณจะส่งผ่านเส้นประสาทตา (Optic Nerve) ไปยังสมองส่วนควบคุมการมองเห็นเพื่อแปลความหมายเป็นรูปภาพ


องค์ประกอบสำคัญของดวงตามีอะไรบ้าง?

โครงสร้าง และ หน้าที่ของตา

นอกเหนือจากโครงสร้างหลัก 3 ชั้นแล้ว ยังมีส่วนประกอบของตาภายนอกและภายในที่ทำงานร่วมกันอย่างซับซ้อน เพื่อให้ระบบการมองเห็นทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ดังรายละเอียดต่อไปนี้

1. ดวงตา (Eye ball)

ดวงตามีลักษณะเป็นทรงกลมตั้งอยู่ในเบ้าตา (Orbit) ของกะโหลกศีรษะ ทำหน้าที่เป็นตัวเรือนหลักที่บรรจุอวัยวะรับภาพทั้งหมด โดยภายในประกอบด้วยของเหลวที่ช่วยรักษาความดันตา (Intraocular Pressure) ให้คงที่ ได้แก่ Aqueous Humor และ Vitreous Humor นอกจากนี้ ยังมีเนื้อเยื่อบุตาปกคลุมส่วนหน้าซึ่งหากอักเสบอาจทำให้เสี่ยงต่อการเป็นต้อบางชนิดได้

2. ม่านตา (Iris) 

ม่านตาเป็นส่วนที่มีเม็ดสีของดวงตา ทำหน้าที่ควบคุมปริมาณแสงที่จะเข้าสู่ดวงตาโดยการปรับขนาดของรูม่านตาให้เหมาะสมกับสภาพความเข้มแสงที่แตกต่างกัน

3. รูม่านตา (Pupil)

รูม่านตาคือช่องวงกลมสีดำบริเวณกึ่งกลางม่านตา มีขนาดประมาณ 3-5 มิลลิเมตร ซึ่งจะหดตัวลงเมื่ออยู่ในที่แสงจ้า และขยายตัวกว้างขึ้นเมื่ออยู่ในที่มืด เพื่อรับแสงให้เพียงพอต่อการมองเห็น

4. เส้นประสาทตา (Optic Nerve) 

เป็นเส้นประสาทคู่ที่ 2 (Cranial Nerve II) ที่รวบรวมกระแสประสาทจากเซลล์ในจอประสาทตาส่งไปยังสมองเพื่อประมวลผลภาพ หากเส้นประสาทส่วนนี้เสียหายอาจทำให้สูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร

5. จอประสาทตา (Retina)

เยื่อบุชั้นในสุดที่เต็มไปด้วยเซลล์รับแสงชนิดแท่ง (Rods) และชนิดกรวย (Cones) ทำหน้าที่เปลี่ยนคลื่นแสงให้เป็นสัญญาณไฟฟ้า (Electrical impulses) เพื่อส่งต่อไปยังสมอง ถือเป็นอีกหนึ่งโครงสร้างตาที่สำคัญในกระบวนการมองเห็น

6. จอรับภาพชัด (Macula)

พื้นที่ขนาดเล็กบริเวณกึ่งกลางของจอประสาทตา มีความหนาแน่นของเซลล์รับแสงสูงมาก มีความสำคัญอย่างยิ่งในการมองเห็นรายละเอียดที่คมชัด การอ่านหนังสือ และการแยกแยะใบหน้าบุคคลได้อย่างชัดเจน หากเกิดความผิดปกติของโครงสร้างตาในส่วนนี้ จะกระทบต่อการมองเห็นตรงกลาง

7. เปลือกตา (Eyelids) และขนตา (Eyelash)

เปลือกตาและขนตา เป็นหนึ่งในโครงสร้างของตาภายนอก ทำหน้าที่ป้องกันดวงตาจากฝุ่นละออง สิ่งแปลกปลอม และแสงแดด รวมถึงช่วยกระจายน้ำตาให้เคลือบผิวตา เพื่อป้องกันอาการตาแห้งและการระคายเคืองจนเกิดภาวะต้อลมหรือต้อเนื้อ


โครงสร้างตา สิ่งสำคัญต่อการมองเห็น ที่ไม่ควรละเลยแม้แต่จุดเล็ก ๆ เพียงจุดเดียว

การทำความเข้าใจโครงสร้างและหน้าที่ของตาอย่างลึกซึ้ง ตั้งแต่โครงสร้างของดวงตาชั้นนอกไปจนถึงชั้นในสุด ช่วยให้เราเห็นภาพรวมของระบบการมองเห็น และตระหนักว่าทุกองค์ประกอบของโครงสร้างตา แม้จะเป็นเพียงจุดเล็ก ๆ ก็ล้วนมีบทบาทสำคัญต่อการรับภาพและการมองเห็นทั้งสิ้น ดังนั้น การดูแลรักษาสุขภาพดวงตาให้แข็งแรงอยู่เสมอจึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม 

หากคุณเริ่มมีปัญหาทางสายตา หรือต้องการตรวจเช็กสุขภาพดวงตาโดยละเอียด โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ พร้อมให้บริการตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคทางตาโดยจักษุแพทย์เฉพาะทาง พร้อมเครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัย เพื่อรักษาโครงสร้างตาของคุณให้ทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพในระยะยาว

ช่องทางติดต่อ


References

Turbert, D. (2023, April 29). Eye Anatomy: Parts of the Eye and How We See. American Academy of Ophthalmology. https://www.aao.org/eye-health/anatomy/parts-of-eye

Anatomy of the Eye. (n.d.). Johns Hopkins Medicine. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/anatomy-of-the-eye


คำถามที่พบบ่อย

ส่วนประกอบใดของตาที่ช่วยให้เรามองเห็นสี?

เซลล์รูปกรวย (Cone Cells) ซึ่งหนาแน่นอยู่บริเวณจุดรับภาพ (Fovea) ของจอประสาทตา ทำหน้าที่รับแสงสีแดง เขียว และน้ำเงิน เพื่อประมวลผลเป็นสีต่าง ๆ

น้ำวุ้นตาคืออะไร และมีหน้าที่อะไร?

น้ำวุ้นตา (Vitreous Humor) เป็นสารลักษณะเจลใสภายในลูกตา ทำหน้าที่คงรูปทรงลูกตาและช่วยให้แสงผ่านไปยังจอประสาทตาอย่างมีประสิทธิภาพ

แพทย์ประจำศูนย์

นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา
บทความและสุขภาพอื่นที่น่าสนใจ