ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาด้วยเลนส์เสริมPhakic IOL แก้สายตาสั้น ยาว เอียง
บทความโดย:
วันที่เผยแพร่: 26 มีนาคม 2567
วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569
แม้ในปัจจุบันปัญหาสายตาสั้นสามารถแก้ไขให้หายขาดได้ด้วยการทำเลสิค (Lasik) ก็ตาม แต่สำหรับผู้ที่สายตาสั้นมากอาจไม่เหมาะหรือไม่สามารถทำเลสิคได้ การรักษาสายตาด้วยการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาโดยการฝังเลนส์เสริม (Phakic IOL) จึงเป็นอีกทางเลือกการรักษาสำหรับผู้ที่มีภาวะสายตาผิดปกติ (สายตาสั้น สายตายาวโดยกำเนิด และสายตาเอียง) ได้แบบถาวร
สารบัญบทความ
การเปลี่ยนเลนส์ตา คือ
การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา คือ การฝังเลนส์ชนิดพิเศษที่ได้รับการออกแบบมาเพื่อแก้ไขภาวะสายตาผิดปกติ (สายตาสั้น สายตายาวโดยกำเนิด และสายตาเอียง) เช่นเดียวกับคอนแทคเลนส์ แต่ต่างกันตรงที่การรักษาสายตาด้วยเลนส์เสริมจะถูกนำไปใส่ไว้ในตาแบบถาวร โดยที่ไม่ได้นำเลนส์ธรรมชาติออกจากตาแต่อย่างใด
ข้อควรระวัง: วิธีการรักษาสายตาแบบเดิมๆ เช่น การแก้ไขสายตาสั้นด้วยวิธีการผ่าตัดทั้งใบมีดหรือเลเซอร์บนกระจกตา และการทำเลสิค อาจเจอปัญหาดังนี้ต่อไปนี้
- กระจกตาหนาไม่พอ โดยเฉพาะผู้ที่มีสายตาสั้นมาก ทำให้ต้องตัดเนื้อกระจกตาออกมาก หากมีเนื้อกระจกตาเหลือน้อย อาจทำให้เกิดภาวะกระจกตาไม่ทรงตัว จนกระจกตาปูดออกมาข้างหน้า หรือเกิดอาการกระจกตาย้วยในภายหลังได้ ซึ่งจะทำให
- สายตาแย่ลงมาก จึงไม่แนะนำการรักษาสายตาด้วยการทำเลสิคเท่าไหร่นัก
เกิดจากการเปลี่ยนความโค้งกระจกตาจากเดิมมากเกินไป ถึงแม้ว่าสายตาจะหายสั้นก็ตาม แต่คุณภาพของการมองเห็นอาจไม่สามารถทำได้อย่างชัดเจนมากเท่าไหร่นัก
เลนส์เสริม Phakic IOL คืออะไร มีคุณสมบัติอย่างไร
เลนส์เสริม Phakic IOL คือเลนส์ที่ถูกสร้างมาจากพลาสติกหรือซิลิโคนเพื่อแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับภาวะสายตาที่ผิดปกติ เช่น ภาวะสายตายาว สายตาสั้น สายตาเอียง โดยที่การเปลี่ยนเลนส์ตาด้วยเลนส์เสริมหรือ IOL (Intraocular lens) จะถูกนำไปใส่ที่ดวงตาโดยที่ยังคงปล่อยเลนส์ตาธรรมชาติเอาไว้ที่เดิม
เลนส์เสริมนี้จะมีคุณสมบัติคล้ายคอนแทคเลนส์ ต่างกันที่เลนส์ Phakic IOL จะถูกใส่เข้าไปในดวงตาแบบถาวร ทำให้การมองเห็นนั้นเป็นธรรมชาติและไม่ระคายเคือง
เปลี่ยนเลนส์ตาด้วย Phakic IOL ต่างกับเลสิคไหม แบบไหนดีกว่า
การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาด้วย Phakic IOL และการทำเลสิคมีความต่างกัน โดยการเปลี่ยนเลนส์ตาด้วย Phakic IOL นั้นคือการผ่าตัดเพื่อนำเลนส์ชนิดพิเศษไปฝังไว้ที่บริเวณดวงตาเพื่อรักษาอาการภาวะสายปกติมากจนที่ไม่อาจแก้ได้ด้วยการทำเลสิค อีกทั้งการผ่าตัดนี้เป็นการรักษาเพื่อนำไปสู่ผลลัพธ์ที่อยู่ถาวร
ในขณะเดียวกันการทำเลสิค คือการรักษาอาการภาวะสายตาผิดปกติด้วยแสงเลเซอร์ โดยจะมีการยิงแสงเลเซอร์ไปยังกระจกตาเพื่อปรับกระจกตาให้รับภาพได้ชัดขึ้น แต่ก็สามารถกลับมาผิดปกติได้อีกครั้งหากมีปัจจัยอื่น ๆ เข้ามากระทบ
ผู้ที่เหมาะกับการเปลี่ยนเลนส์ตาด้วย Phakic IOL
การเปลี่ยนเลนส์ตาด้วยเลนส์ Phakic IOL เป็นการผ่าตัดใส่เลนส์เทียมที่แก้ไขปัญหาได้ตรงจุดและมีประสิทธภาพสำหรับผู้ที่มีค่าสายตาผิดปกติมาก ดังนี้
- สำหรับผู้ที่มีสายตายาวระหว่าง 300-1,900 สายตาสั้นระหว่าง 300-2,300 หรือว่าสายตาเอียง 100-600 คงที่อย่างน้อย 1 ปีโดยบวกลบไม่เกิน 50
- สำหรับผู้ที่มีสายตาผิดปกติมากจนไม่สามารถทำเลสิคได้
- สำหรับผู้ที่อายุระหว่าง 20-50 ปี
- สำหรับผู้ที่ไม่มีโรคดวงตาเช่น ต้อกระจก ต้อหิน หรือจอประสาทตาเสื่อม และไม่เคยทำการผ่าตัดที่ดวงตามาก่อน
- สำหรับผู้ที่มีช่องด้านหน้าดวงตามีความหนาอย่างน้อย 3 มิลลิเมตรขึ้นไป
การเตรียมตัวก่อนเปลี่ยนเลนส์ตา
การเตรียมตัวก่อนเข้ารับการเปลี่ยนเลนส์ตาด้วย Phakic IOL มีดังนี้
- แจ้งโรคประจำตัวให้แพทย์ทราบ
- งดการสวมคอนแทคเลนส์ก่อนเข้ารับการผ่าตัด 3 วัน เพื่อให้กระจกตาคืนรูปตามธรรมชาติ
- งดรับประทานยาละลายลิ่มเลือด เช่น แอสไพริน ก่อนหน้าเข้ารับการผ่าตัดประมาณ 7-10 วัน
- ผ่านการตรวจและประเมินสภาพตาดังนี้
- ตรวจความดันของดวงตา
- ตรวจวัดค่าสายตา
- ตรวจระดับการมองเห็น
- ตรวจวัดค่าความผิดปกติของสายตา
- ตรวจค่าความเพี้ยนในการรวมแสงระดับสูง
- ตรวจและประเมินสภาพของดวงตาโดยจักษุแพทย์
ขั้นตอนการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา
- จักษุแพทย์จะทำการเปิดแผลที่กระจกตาขนาดเล็กประมาณ 3 มิลลิเมตร เพื่อนำเลนส์ (มีลักษณะพับได้) ใส่เข้าไปวางอยู่หน้าเลนส์แก้วตาของคนไข้ โดยแผลจะสามารถสมานได้ด้วยตัวเองโดยไม่จำเป็นต้องเย็บแผลแต่อย่างใด
- หลังจากที่เลนส์ถูกสอดเข้าไปในตา เลนส์จะค่อยๆ คลี่ตัวออกที่บริเวณหลังม่านตาและด้านหน้าเลนส์แก้วตา ซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่อย่างไรก็ตามการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาด้วยการใส่เลนส์เสริมมีความเสี่ยงต่ำ เนื่องจากคนไข้จะได้รับยาชาเฉพาะที่ เพื่อลดอาการไม่สบายตาต่างๆ ที่เกิดขึ้นระหว่างการผ่าตัด
- การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาจะใช้เวลาประมาณ 10-15 นาทีเท่านั้น
อาการข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นหลังเปลี่ยนเลนส์ตา
แม้จะเป็นการผ่าตัดขนาดเล็กที่ใช้เวลาน้อย แต่เนื่องจากดวงตาเป็นจุดที่ละเอียดอ่อน จึงมีโอกาสที่จะเกิดอาการข้างเคียงหลังการเปลี่ยนเลนส์ตาดังนี้
- อาการตาแดง
- อาการเคืองตาหรือแสบตา ทำให้มีน้ำตาไหลมากและอาจจะมีอาการคัดจมูกร่วม
- ดวงตาไม่สู้แสงหรืออาจเห็นแสงเป็นวงหรือประกาย
อย่างไรก็ตาม อาจมีอาการอื่นที่เกิดขึ้นได้แม้จะมีโอกาสน้อยมาก ดังนี้
- การเกิดต้อหินในกรณีเลนส์ตาเคลื่อนที่
- การเกิดต้อกระจกในกรณีที่มีการผ่าด้วยวิธี Sulcus-Supported PIOLs ในผู้ที่มีสายตาสั้นมากหรือผู้สูงอายุ
หลังเปลี่ยนเลนส์ตา ดูแลตนเองอย่างไร
หลังจากการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา สามารถดูแลตนเองโดยปฏิบัติได้ดังนี้
- หลังการผ่าตัดไม่ควรนำผ้าปิดตาออกด้วยตัวเอง
- งดการขยี้ตาหรือนอนตะแคงทับตาที่เข้ารับการรักษา
- ระวังไม่ให้น้ำหรือสิ่งแปลกปลอมอื่น ๆ เช่น ฝุ่นละอองหรือควัน เข้าตาเป็นเวลาอย่างน้อย 2 สัปดาห์
- งดการแต่งหน้าโดยเฉพาะบริเวณรอบดวงตาที่ผ่าตัด
- งดกิจกรรมอย่างเช่น การว่ายน้ำ สวมเสื้อทางศีรษะ ก้มศีรษะ เพื่อไม่ให้กระทบดวงตา
- รับประทานยาและใช้ยาหยอดตามตามคำสั่งของแพทย์อย่างเคร่งครัด และเข้าพบแพทย์ตามนัดเพื่อเช็คอาการ
ข้อดีของการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา
- สามารถเพ่งมองได้เหมือนเดิม เพราะเลนส์ธรรมชาติยังอยู่
- คุณภาพการหักเหของแสงในตายังดีอยู่ จึงทำให้เห็นภาพคมชัดกว่าการแก้ไขสายตาสั้นโดยการผ่าตัดรักษาสายตาที่กระจกตา
- สามารถเอาเลนส์เสริมออกได้หากผลลัพธ์ไม่เป็นที่พอใจ
- โอกาสที่จะเกิดสายตาสั้นและยาวหลังการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาเป็นไปได้น้อย
- สามารถรักษาสายตาในผู้มีอาการตาแห้งมากได้
ข้อจำกัดของการเปลี่ยนเลนส์ตา
- กระบวนการเปลี่ยนเลนส์ตานั้นใช้ระยะเวลาค่อนข้างนาน เนื่องจากต้องมีการสั่งทำเลนส์ที่เหมาะกับระยะสายตาข้างนั้น ๆ โดยประมาณ 1-2 เดือนขึ้นอยู่กับค่าสายตาและชนิดของเลนส์ อีกทั้งยังทำการรักษาได้เพียงครั้งละข้างเท่านั้นก่อนจะทำการรักษาตาอีกข้าง
- การเข้ารับการผ่าเปลี่ยนเลนส์ตา ผู้เข้ารับการรักษาต้องเป็นผู้ที่มีคุณสมบัติตามที่ข้อกำหนดระบุไว้เท่านั้น
- ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาราคาสูงกว่าการรักษาแบบอื่น ๆ
เปลี่ยนเลนส์ตาที่สมิติเวช ไชน่าทาวน์
การเปลี่ยนเลนส์ตาเทียม Phakic IOL เป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพและรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม การผ่าตัดบริเวณดวงตา โดยเฉพาะการเปลี่ยนเลนส์ตา ควรจะดำเนินการโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น และควรทำในโรงพยาบาลที่มีความน่าเชื่อถือ
สมิติเวช ไชน่าทาวน์เป็นหนึ่งในโรงพยาบาลที่มีชื่อเสียงในการรักษาโรคเกี่ยวกับดวงตา การเปลี่ยนเลนส์ตาเทียมที่สมิติเวช ไชน่าทาวน์ถือเป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับผู้ที่ยังตัดสินใจไม่ได้ว่าจะผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาที่ไหนดี หรือกำลังสงสัยเกี่ยวกับราคาของการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาเทียม การปรึกษากับโรงพยาบาลโดยตรงอาจทำให้คุณตัดสินใจได้ง่ายขึ้น
เปลี่ยนเลนส์ตา ราคาเท่าไร
สำหรับค่าใช้จ่ายการเปลี่ยนเลนส์ตา โดยการผ่าตัดตาทั้งสองข้าง ราคาเริ่มต้นของโรงพยาบาลในเครือรัฐบาลอยู่ที่ประมาณ 80,000 บาท และโรงพยาบาลเครือเอกชนราคาเริ่มต้นที่ 150,000 บาท พร้อมอาจมีค่าบริการอื่นๆ เพิ่มเติมจากทางโรงพยาบาลอีกด้วย
ข้อสรุปเรื่องเปลี่ยนเลนส์ตา
หากใครที่รู้ตัวว่าเริ่มมีอาการผิดปกติเกี่ยวกับสายตา เริ่มมองเห็นภาพไม่ชัดเจน อย่ามัวรีรอที่จะปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย และตรงกับอาการมากที่สุด ซึ่งทางโรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์มีทีมจักษุแพทย์และพยาบาลที่เชี่ยวชาญเรื่องดวงตาพร้อมให้บริการและรักษา โดยสามารถโทรติดต่อที่เบอร์ 02-118-7893 ตลอด 24 ชั่วโมง
References
- Center for Devices and Radiological Health. (n.d.). What are phakic lenses? U.S. Food and Drug Administration. www.fda.gov/medical-devices/phakic-intraocular-lenses/what-are-phakic-lenses
- MyVision.org. (2022, May 4). Phakic intraocular lens (IOL) surgery. myvision.org/eye-surgery/phakic-iol/
นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา
