บทความสุขภาพ

ตาแฉะเกิดจากอะไร? รวมสาเหตุที่ควรรู้ พร้อมวิธีดูแลอย่างถูกต้อง

บทความโดย: seoteam seoteam วันที่เผยแพร่: 11 มิถุนายน 2569 วันที่อัพเดท: 5 พฤศจิกายน 2569

ตาแฉะเกิดจากอะไร

อาการตาแฉะอาจดูเหมือนเป็นเรื่องเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน แต่สำหรับคนที่เป็นภูมิแพ้ หรือผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์เป็นประจำ มักจะต้องเจอกับอาการตาแห้งและความระคายเคืองอยู่บ่อยครั้ง ซึ่งอาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นซ้ำ ๆ และส่งผลต่อความสบายในการใช้ชีวิตไม่น้อยเลยทีเดียว

บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่าตาแฉะเกิดจากอะไร มีลักษณะอาการอย่างไรบ้าง รวมถึงวิธีดูแลและป้องกันไม่ให้เกิดภาวะตาเปียกหรือมีน้ำตาไหลผิดปกติอยู่บ่อย ๆ พร้อมแนวทางการรักษาที่ช่วยบรรเทาอาการได้อย่างเหมาะสม เพื่อให้ดวงตาของคุณกลับมาสดใส มองเห็นสบาย และไม่ถูกรบกวนด้วยอาการขี้ตาหรือความระคายเคืองอีกต่อไปค่ะ 


Key Takeaway

  • อาการตาแฉะสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น การระคายเคือง ภูมิแพ้ ภาวะตาแห้ง หรือการติดเชื้อของดวงตา
  • ลักษณะอาการอาจแตกต่างกันไป ตั้งแต่น้ำตาไหล ตาเปียก ไปจนถึงมีขี้ตาร่วม ซึ่งควรสังเกตความผิดปกติอย่างใกล้ชิด
  • อาการร่วม เช่น ตาแดง คัน แสบตา หรือขี้ตาสีเหลือง/เขียว อาจบ่งบอกถึงภาวะอักเสบหรือการติดเชื้อที่ควรได้รับการดูแล
  • แนวทางการรักษาควรพิจารณาตามสาเหตุ เพื่อให้การดูแลเป็นไปอย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
  • หากมีอาการต่อเนื่องหรือรุนแรง ควรเข้ารับการตรวจโดยจักษุแพทย์ เพื่อวินิจฉัยและป้องกันภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว

สารบัญบทความ


อาการตาแฉะเกิดจากอะไร?

ตาแฉะเกิดจากอะไร อาการนี้มักเกิดจากการระคายเคืองของดวงตา เช่น ฝุ่นละออง ควัน ภูมิแพ้ หรือการใส่คอนแทคเลนส์ ทำให้น้ำตาไหลมากและเกิดภาวะตาเปียก

นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากภาวะตาแห้งที่กระตุ้นให้ร่างกายผลิตน้ำตามากขึ้น รวมถึงการติดเชื้อ เช่น เยื่อบุตาอักเสบ ท่อน้ำตาอุดตัน หรือเปลือกตาอักเสบซึ่งทำให้มีขี้ตาและน้ำตาสะสมบริเวณดวงตา และหากมีอาการตาแฉะต่อเนื่อง คัน แสบตา หรือมีขี้ตาผิดปกติ ควรพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุและดูแลดวงตาอย่างเหมาะสม โดยสาเหตุที่พบบ่อยของอาการตาแฉะ สามารถแบ่งออกได้ดังนี้

เยื่อบุตาอักเสบ

ภาวะเยื่อบุตาอักเสบเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของอาการตาแฉะ เกิดจากการติดเชื้อไวรัส แบคทีเรีย หรือภูมิแพ้ ส่งผลให้ดวงตาแดง คัน ระคายเคือง และมีน้ำตาไหลมากร่วมกับขี้ตา โดยลักษณะขี้ตาอาจแตกต่างกันตามสาเหตุ เช่น เหนียวข้นในกรณีติดเชื้อแบคทีเรีย หรือมีลักษณะขี้ตาใสในกรณีที่มีอาการภูมิแพ้

ท่อน้ำตาอุดตัน

ภาวะท่อน้ำตาอุดตันทำให้น้ำตาไม่สามารถระบายลงสู่โพรงจมูกได้ตามปกติ จึงเกิดการคั่งของน้ำตาบริเวณดวงตา ทำให้มีอาการน้ำตาไหลเรื้อรัง รอบดวงตามีอาการตาเปียกง่าย และอาจมีขี้ตาเยอะร่วมด้วย หากมีการติดเชื้อแทรกซ้อน อาจพบอาการบวมแดงที่บริเวณหัวตาได้เช่นกัน

ขนตาทิ่มตา

ขนตาทิ่มตาเกิดจากแนวขนตาที่ขึ้นผิดทิศทาง ทำให้ขนตาสัมผัสกับผิวดวงตาโดยตรง ส่งผลให้เกิดการระคายเคือง น้ำตาไหล และอาจทำให้ตาแฉะได้ หากปล่อยไว้นานอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการอักเสบของกระจกตาได้

ตาแห้ง

ภาวะตาแห้งเกิดจากผิวของดวงตาขาดความชุ่มชื้น โดยมักพบในผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์เป็นเวลานาน ซึ่งอาจทำให้ดวงตาได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ร่างกายจึงกระตุ้นการหลั่งน้ำตาออกมามากขึ้นเพื่อชดเชย ส่งผลให้มีอาการน้ำตาไหลเป็นพัก ๆ ร่วมกับความรู้สึกแสบหรือระคายเคืองบริเวณดวงตา

ภูมิแพ้ขึ้นตา

อาการภูมิแพ้ขี้นตาเกิดจากการแพ้จากฝุ่น ละอองเกสร หรือสารก่อภูมิแพ้อื่น ๆ อาจกระตุ้นให้ดวงตาเกิดการอักเสบ ทำให้มีอาการคัน เคืองตา บวม และน้ำตาไหลมากผิดปกติ ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้ตาแฉะและพบได้บ่อยในผู้ที่มีประวัติภูมิแพ้

เปลือกตาอักเสบ

เปลือกตาอักเสบเกิดจากความผิดปกติของต่อมไขมันบริเวณเปลือกตาหรือการติดเชื้อ ส่งผลให้มีอาการคัน แสบตา มีขี้ตา และน้ำตาไหล อาจพบสะเก็ดบริเวณโคนขนตาร่วมด้วย ซึ่งเป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการตาแฉะได้


อาการตาแฉะ มีลักษณะอย่างไร?

ลักษณะอาการตาแฉะ

อาการตาแฉะมีหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการ โดยบางรายอาจมีเพียงน้ำตาไหลเล็กน้อย ขณะที่บางรายอาจมีอาการระคายเคืองร่วมด้วย เช่น คัน แสบ หรือมีขี้ตา การสังเกตลักษณะอาการของดวงตาอย่างละเอียด จะช่วยให้แยกสาเหตุและดูแลได้อย่างเหมาะสมมากยิ่งขึ้น โดยอาการที่พบบ่อย ได้แก่

  • น้ำตาไหลมากกว่าปกติ หรือรู้สึกว่ารอบดวงตามีอาการตาเปียกอยู่ตลอดเวลา
  • มีขี้ตาเพิ่มขึ้นผิดปกติ อาจมีลักษณะใส เหนียว หรือเป็นสีเหลือง/เขียว 
  • ดวงตาแดงเห็นเส้นเลือดฝอยชัด มีอาการระคายเคือง หรือแสบตาร่วมด้วย
  • รู้สึกคันรอบดวงตา โดยเฉพาะในผู้ที่มีอาการภูมิแพ้
  • เปลือกตาบวม หรือมีอาการอักเสบบริเวณรอบดวงตา
  • ในบางครั้งอาจมองไม่ชัด เนื่องจากน้ำตาหรือขี้ตาที่มีลักษณะเหนียวข้นไปรบกวนการมองเห็น
  • รู้สึกเจ็บหรือระคายเคืองเมื่อกะพริบตา
  • ในบางรายอาจมีอาการแพ้แสง ไวต่อแสงร่วมด้วย

วิธีการป้องกันไม่ให้ตาแฉะ

อาการตาแฉะสามารถป้องกันได้ในหลายกรณี โดยเฉพาะเมื่อเกิดจากปัจจัยภายนอกหรือพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน การดูแลดวงตาอย่างเหมาะสมจะช่วยลดโอกาสเกิดอาการตาเปียกและน้ำตาไหลผิดปกติได้ด้วยวิธีการป้องกันดังนี้ 

  • หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น เช่น ฝุ่น ควัน ละอองเกสร หรือมลภาวะที่ทำให้ดวงตาระคายเคือง
  • สวมแว่นกันแดดหรือแว่นป้องกันลม เมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีลมหรือฝุ่นมาก
  • ล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสดวงตา และหลีกเลี่ยงการขยี้ตาเพื่อลดการระคายเคืองและการติดเชื้อ
  • ดูแลความสะอาดของคอนแทคเลนส์และหลีกเลี่ยงการใส่นานเกิน 8–12 ชั่วโมง เพื่อลดความเสี่ยงของภาวะตาแห้งและอาการตาแฉะ
  • ใช้น้ำตาเทียม (Artificial tears) เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้ดวงตา โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะตาแห้ง
  • พักสายตาเป็นระยะ โดยเฉพาะเมื่อใช้หน้าจอเป็นเวลานาน เช่น กฎ 20-20-20 เพื่อลดอาการระคายเคือง
  • หลีกเลี่ยงการใช้เครื่องสำอางบริเวณดวงตาที่หมดอายุ หรือไม่สะอาด เพราะอาจก่อให้เกิดการระคายเคือง
  • รักษาความชุ่มชื้นในอากาศ เช่น ใช้เครื่องเพิ่มความชื้น (humidifier) ในห้องที่อากาศแห้ง
  • หลีกเลี่ยงสารเคมีหรือสิ่งแปลกปลอมเข้าตา และล้างตาทันทีหากมีสิ่งระคายเคืองเข้าสู่ดวงตา

หากดูแลเบื้องต้นแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีน้ำตาไหลเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ควรเข้ารับการตรวจโดยจักษุแพทย์ เพื่อวินิจฉัยสาเหตุและเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมกับดวงตาของคุณ


วิธีรักษาอาการตาแฉะ

หลังจากที่ทราบแล้วว่าตาแฉะเกิดจากอะไร การรักษาควรเลือกให้เหมาะสมกับสาเหตุเพื่อช่วยบรรเทาอาการได้อย่างตรงจุด โดยแนวทางการรักษาที่แนะนำมีดังนี้

การใช้น้ำตาเทียม

การใช้น้ำตาเทียม ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้ดวงตา เหมาะสำหรับผู้ที่มีภาวะตาแห้งหรือระคายเคือง อีกทั้งยังช่วยลดอาการน้ำตาไหลผิดปกติและช่วยถนอมสายตาได้อีกด้วย

การประคบอุ่นเปลือกตา

ช่วยกระตุ้นการทำงานของต่อมไขมันบริเวณเปลือกตา ลดการอุดตันและบรรเทาอาการระคายเคือง เหมาะกับผู้ที่มีอาการเปลือกตาอักเสบเป็นอย่างมาก

การใช้ยาหยอดตาตามแพทย์สั่ง

ในกรณีที่เกิดจากการติดเชื้อหรือการอักเสบ การใช้ยาจะช่วยลดอาการได้อย่างตรงจุด ควรใช้ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เพื่อความปลอดภัย

การหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น

ลดการสัมผัสฝุ่น ควัน หรือสารก่อภูมิแพ้ เพื่อป้องกันการระคายเคืองและลดโอกาสเกิดอาการตาแฉะซ้ำ ช่วยให้ดวงตาแข็งแรงมากยิ่งขึ้น

การดูแลความสะอาดดวงตา

ล้างทำความสะอาดบริเวณรอบดวงตาอย่างถูกวิธี เพื่อลดการสะสมของสิ่งสกปรกและขี้ตา ซึ่งเป็นสาเหตุของการระคายเคือง

การงดใส่คอนแทคเลนส์ชั่วคราว

ช่วยลดการเสียดสีและการระคายเคืองของดวงตา โดยเฉพาะในช่วงที่มีอาการตาแฉะ เพื่อให้ดวงตาได้พักและฟื้นฟู พร้อมทั้งช่วยถนอมสายตา

การนวดบริเวณท่อน้ำตา

ในกรณีที่มีภาวะท่อน้ำตาอุดตัน การนวดเบา ๆ จะช่วยระบายน้ำตาและลดการคั่งของน้ำตา และควรศึกษาการทำอย่างถูกวิธีเพื่อช่วยบรรเทาอาการให้ดีขึ้น

การรักษาด้วยหัตถการหรือการผ่าตัด

สำหรับกรณีที่มีความผิดปกติรุนแรง เช่น ท่อน้ำตาอุดตันเรื้อรัง แพทย์อาจพิจารณาการรักษาเพิ่มเติม เพื่อแก้ไขสาเหตุให้เหมาะสมกับปัญหาอย่างถูกจุด

หากคุณยังไม่แน่ใจว่าอาการตาแฉะเกิดจากอะไร หรืออาการไม่ดีขึ้นภายใน 2–3 วันควรพบจักษุแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม เพื่อดูแลดวงตาและถนอมสายตาในระยะยาว


ตาแฉะบ่อย ๆ อาจไม่ใช่เรื่องเล็กอย่างที่คิด

อาการตาแฉะอาจดูเป็นเรื่องเล็ก แต่จริง ๆ แล้วหากปล่อยไว้นานโดยไม่รักษาก็อาจเป็นเรื่องใหญ่ได้ โดยเฉพาะการทำความเข้าใจว่าปัญหาอย่าง “ตาแฉะเกิดจากอะไร” จะช่วยให้สามารถเลือกวิธีดูแลและรักษาได้อย่างเหมาะสมที่ตรงกับปัญหาของดวงตาได้มากยิ่งขึ้นค่ะ

หากมีอาการตาแฉะอย่างต่อเนื่อง น้ำตาไหลผิดปกติ หรือมีอาการอื่นร่วม เช่น คัน แสบตา ตาแดง หรือมองเห็นไม่ชัด ควรเข้ารับการตรวจโดยจักษุแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรักษาอย่างถูกจุด พร้อมดูแลสุขภาพดวงตาในระยะยาว

สามารถติดต่อสอบถามกับทีมจักษุแพทย์เฉพาะทาง โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ ได้ที่ 

  • Line: @samitivejchinatown
  • โทร 02-118-7893 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง 

คำถามที่พบบ่อย

ตาแฉะบ่อย ๆ แบบไหนที่ควรไปพบแพทย์?

หากมีอาการตาแฉะต่อเนื่อง2-3 วันขึ้นไป หรือเป็น ๆ หาย ๆ รวมถึงมีอาการร่วม เช่น ปวดตา ตาแดง บวมบริเวณเปลือกตา มีขี้ตาสีเหลืองหรือเขียว มองเห็นไม่ชัด หรือไวต่อแสงมากผิดปกติ ควรเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด

ตาแฉะกับขี้ตาเยอะ ต่างกันอย่างไร และอันไหนอันตรายกว่ากัน?

ตาแฉะคือภาวะที่น้ำตาไหลมากผิดปกติ มักเกิดจากการระคายเคือง ภูมิแพ้ หรือภาวะตาแห้ง ขณะที่ขี้ตาเยอะเป็นลักษณะของสารคัดหลั่งที่เพิ่มขึ้น ซึ่งหลายคนอาจสงสัยว่าขี้ตาเยอะเกิดจากอะไร โดยมักเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อหรือการอักเสบ โดยเฉพาะหากมีสีเหลืองหรือเขียว และโดยทั่วไป ขี้ตาเยอะที่มีลักษณะผิดปกติจะน่ากังวลมากกว่า เพราะมีโอกาสเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อและควรได้รับการตรวจรักษา

หากปล่อยให้อาการตาแฉะนาน ๆ จะมีผลเสียต่อดวงตาหรือไม่?

การปล่อยให้อาการตาแฉะเรื้อรังโดยไม่ได้รับการดูแล อาจทำให้เกิดการระคายเคืองสะสมและเพิ่มความเสี่ยงต่อการอักเสบของดวงตา ในบางกรณีอาจนำไปสู่การติดเชื้อ หรือส่งผลต่อผิวกระจกตา เช่น เกิดแผลหรือความผิดปกติของผิวตา ซึ่งอาจกระทบต่อคุณภาพการมองเห็นได้ หากอาการมีแนวโน้มไม่ดีขึ้น ควรเข้ารับการตรวจเพื่อวินิจฉัยและป้องกันภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว

แพทย์ประจำศูนย์

นายแพทย์ ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ภัทฐิชา ภิญโญสวัสดิ์สกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชญานี โพธิวงศาจารย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ศศิ ใหญ่สว่าง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ชุณหกาญจน์ เพ็ชรพันธ์ศรี
จักษุวิทยา
รศ. พญ. วรรณรัตน์ สาธิตพิฐกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง เพลิน สุตรา
จักษุวิทยา
พญ.กัญญรัตน์ ลิขิตชีวาพร
จักษุวิทยา
ศาสตราจารย์นายแพทย์ พรชัย สิมะโรจน์
จักษุวิทยา
พญ.สิริน ไตรวุฒิพิพัฒน์กุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรพจน์ ศรีมานันท์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ พงศ์เทพ ราชศิริส่งศรี
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ธัญญรัตน์ ตั้งใฝ่คุณธรรม
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นิธีร์ รัตน์ประสาทพร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ ลภน หิรัญเพ็ชรกุล
จักษุวิทยา
นายแพทย์ศรัณย์ สุภาแพ่ง
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง กมลภัทร รักไทย
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง ตระการตา วรรณพานิชย์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อิสริน โตรักตระกูล
จักษุวิทยา
แพทย์พญิง ศุทธินี จารุวงศ์วณิชย์
จักษุวิทยา
นายแพทย์ นันทชัย สุรวัติเสถียร
จักษุวิทยา
นายแพทย์ วรภัทร วงษ์สวัสดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง นุชรี ปริวิสุทธิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง สุชีรา ตติเวชกุล
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง วีรวรรณ โชคทวีศักดิ์
จักษุวิทยา
แพทย์หญิง อรวรรณ จิตต์พูลกุศล
จักษุวิทยา
บทความและสุขภาพอื่นที่น่าสนใจ