HEALTH ARTICLE

วิ่งมาราธอนเสี่ยงโรคข้อเข่า?

บทความโดย: วันที่อัพเดท: 26 March 2567

ช่วงนี้กีฬาการวิ่งดูจะได้รับความนิยมมากมายในกรุงเทพ ไม่ว่าจะไปที่ไหน ทุกสุดสัปดาห์ก็มักจะมีการจัดวิ่งกันนะครับ ซึ่งส่วนใหญ่มักจะวิ่งระยะทางไกล เช่น วิ่งหลายกิโล สิบกิโลเมตร ยี่สิบกิโลเมตร หรือ วิ่งมาราธอน

การวิ่งระยะทางไกลไม่ว่าจะเป็นรูปแบบไหน เข่าจะต้องรับแรงกระแทกทุกๆก้าวของการวิ่งนะครับ ธรรมชาติของข้อต่อของข้อเข่าเมื่อมีแรงกระแทกก็มีการกระจายแรงกันออกไป แต่ถ้าแรงนั้นมีมากเกินไป ก็อาจจะทำให้เกิดการบาดเจ็บเสียหายต่อข้อต่อได้ ความแข็งแกร่งของกล้ามเนื้อรอบๆเข่า จะทำเป็นตัวปกป้องไม่ให้ข้อต่อเหล่านั้นเกิดการสึกหรอเมื่อเราวิ่ง ในระยะทางไกลเป็นเวลานาน ไม่ว่าจะเป็นกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า กล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง กล้ามเนื้อสะโพก กล้ามเนื้อน่อง และเอ็นรอบๆข้อเข่า ถ้าหากเรามีการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบๆเข่า จนสามารถรับแรงเหล่านั้นได้ ก็จะทำให้ข้อต่อไม่ต้องรับแรงเพิ่ม และลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ และการเกิดโรคข้อเสื่อมได้ครับ แต่สิ่งเหล่านั้นต้องมีการฝึกฝนอย่างถูกวิธี ค่อยๆเพิ่มความความหนักและความหน่วง รวมทั้งระยะเวลาการฝึกต้องสม่ำเสมอและเหมาะสมครับ เมื่อเราฝึกฝนได้ถึงระดับหนึ่ง อวัยวะเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็นเอ็น ข้อต่อ กล้ามเนื้อ ก็จะช่วยปกป้องข้อไม่ให้เสื่อมไปกว่าปกติ

สำหรับนักวิ่ง มีข้อควรระวังคือ เมื่อตัวเองวิ่งได้ดีแล้วไม่ควรละเลยหรือว่าเลิกปฏิบัติ เมื่อกลับมาวิ่งอีกครั้ง มักจะคิดว่าวิ่งได้เท่าเดิม สาเหตุนี้แหละครับที่จะสร้างความเสี่ยงที่ต่อการบาดเจ็บ หรือเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคข้อเข่า เพราะฉะนั้นเมื่อเราจะเริ่มต้นออกกำลังกายที่ต้องใช้เข่า ต้องค่อยๆเริ่มนะครับ ค่อยๆฝึกฝน เพิ่มระยะทาง และความเร็ว สิ่งเหล่านี้ก็ช่วยชะลอไม่ให้เราเกิดภาวะข้อเสื่อมได้ โดยสรุปนะครับ

คำถาม : นักวิ่งมาราธอน เสียงเป็นข้อเสื่อมไหม?

คำตอบ : ถ้าฝึกฝนปฏิบัติอย่างถูกต้องวิธี ก็ไม่ได้เสียหาย ไม่ได้ทำให้เกิดความเสี่ยงเพิ่มขึ้น แต่ถ้าปฏิบัติโดยที่ผิดขั้นตอน หรือว่าความแข็งแรงของกล้ามเนื้อไม่เพียงพอก็อาจจะเกิดความเสี่ยงได้มากขึ้นนะครับ

รศ.นพ.กีรติ เจริญชลวานิช
ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ
ที่ปรึกษาอาวุโสศูนย์ผ่าตัดข้อเทียมสมิติเวชไชน่าทาวน์
(ฆฟทระรอำ่ Smart Joint Center)
โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์